Nakaz zapłaty – jak dochodzić należności. Procedura krok po kroku

Dłużnik nie zapłacił faktury, nie zwrócił pożyczki albo nie uregulował wynagrodzenia wynikającego z umowy? W wielu sprawach o zapłatę sąd może wydać nakaz zapłaty bez przeprowadzania rozprawy. Pozwala to wierzycielowi uzyskać orzeczenie szybciej niż w klasycznym procesie, pod warunkiem że pozew został prawidłowo przygotowany, a dochodzone roszczenie zostało odpowiednio wykazane.

Nakaz zapłaty może zostać wydany w postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym albo elektronicznym postępowaniu upominawczym, czyli EPU. Każdy z tych trybów ma inne wymagania, koszty i skutki procesowe.

W artykule wyjaśniamy, czym jest nakaz zapłaty, jak przygotować pozew o zapłatę, czym różnią się poszczególne postępowania, ile wynoszą opłaty sądowe, a także co powinien zrobić pozwany po otrzymaniu nakazu.

Czym jest nakaz zapłaty?

Nakaz zapłaty jest orzeczeniem sądu wydawanym na posiedzeniu niejawnym, a więc bez przeprowadzania rozprawy i bez wcześniejszego wysłuchania pozwanego. Sąd wydaje go na podstawie twierdzeń przedstawionych w pozwie oraz – w zależności od rodzaju postępowania – dołączonych albo wskazanych dowodów.

Pozwany otrzymuje nakaz zapłaty wraz z odpisem pozwu, załącznikami oraz pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Może wówczas zapłacić dochodzoną należność albo podjąć obronę, wnosząc sprzeciw lub zarzuty.

Nakazu zapłaty nie należy mylić z wezwaniem do zapłaty. Wezwanie sporządza wierzyciel lub jego pełnomocnik i kieruje je bezpośrednio do dłużnika. Nakaz zapłaty wydaje natomiast sąd po wniesieniu pozwu.

Nakaz zapłaty, który nie został skutecznie zaskarżony, ma skutki prawomocnego wyroku. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności może stanowić podstawę egzekucji komorniczej. Szczególne skutki wywołuje nakaz wydany w postępowaniu nakazowym, który już od chwili wydania stanowi tytuł zabezpieczenia.

Jakie są rodzaje nakazu zapłaty?

W praktyce najczęściej występują trzy postępowania:

• postępowanie upominawcze prowadzone przez sąd właściwy według zasad ogólnych,
• postępowanie nakazowe, wymagające złożenia odpowiedniego wniosku i przedstawienia dokumentów wskazanych w ustawie,
• elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzone przez e-sąd.

Powód nie wybiera jednak zwykłego postępowania upominawczego w taki sam sposób, w jaki decyduje się na EPU albo składa wniosek o wydanie nakazu w postępowaniu nakazowym. Jeżeli wniesie zwykły pozew o zapłatę, sąd sam oceni, czy zachodzą podstawy do wydania nakazu w postępowaniu upominawczym.

Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym

Postępowanie upominawcze jest najczęściej spotykanym trybem wydawania nakazów zapłaty. Może być stosowane w sprawach o roszczenia pieniężne oraz świadczenie innych rzeczy zamiennych.

Sąd nie wyda nakazu, jeżeli z treści pozwu wynika, że roszczenie jest oczywiście bezzasadne, twierdzenia dotyczące faktów budzą wątpliwości albo zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego.

W praktyce nakazy upominawcze są wydawane między innymi w sprawach o niezapłacone faktury, zwrot pożyczki, zapłatę wynagrodzenia za wykonane usługi, zwrot ceny lub zapłatę innych należności wynikających z umowy.

Nie oznacza to, że nakaz zostanie wydany automatycznie w każdej sprawie o zapłatę. Jeżeli sąd uzna, że brakuje podstaw do jego wydania, sprawa będzie rozpoznawana w zwykłym trybie.

Od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym pozwany wnosi sprzeciw. Jeżeli nakaz został doręczony w Polsce, termin na jego wniesienie wynosi dwa tygodnie. Prawidłowo wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonej części, a sprawa jest następnie rozpoznawana na zasadach ogólnych.

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym

Postępowanie nakazowe jest korzystniejsze dla wierzyciela pod względem kosztów i możliwości zabezpieczenia roszczenia, ale wymaga spełnienia bardziej rygorystycznych warunków.

Sąd wydaje nakaz w tym postępowaniu wyłącznie na wniosek powoda zgłoszony w pozwie. Wierzyciel powinien więc wyraźnie zażądać wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i przedstawić dokumenty odpowiadające wymaganiom art. 485 Kodeksu postępowania cywilnego.

Podstawą wydania nakazu mogą być między innymi:

dokument urzędowy, zaakceptowany przez dłużnika rachunek, wezwanie do zapłaty wraz z pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu, a także prawidłowo wypełniony weksel albo czek.

Szczególne zasady obowiązują w sprawach dotyczących transakcji handlowych. W określonych przypadkach podstawę wydania nakazu może stanowić umowa, dowód spełnienia przez wierzyciela świadczenia niepieniężnego oraz dowód doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku.

Dlatego samo stwierdzenie, że niepodpisana faktura nigdy nie może stanowić podstawy wydania nakazu w postępowaniu nakazowym, byłoby zbyt daleko idącym uproszczeniem. Sama faktura zazwyczaj nie wystarczy, ale może być jednym z elementów szerszego zestawu dokumentów wymaganego w sprawach z transakcji handlowych.

Dlaczego postępowanie nakazowe jest korzystne dla wierzyciela?

Najważniejszą zaletą jest możliwość zabezpieczenia roszczenia. Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczenia od chwili jego wydania i nie wymaga w tym celu nadawania klauzuli wykonalności.

Wierzyciel może więc wystąpić o zabezpieczenie majątku dłużnika jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Zabezpieczenie nie jest jednak tym samym co ostateczne wyegzekwowanie należności i przekazanie pieniędzy wierzycielowi.

Jeszcze dalej idące skutki może wywołać nakaz wydany na podstawie weksla lub czeku. Po upływie terminu wyznaczonego do zapłaty staje się on natychmiast wykonalny, chyba że sąd na wniosek pozwanego wstrzyma jego wykonanie.

Zarzuty od nakazu zapłaty

Od nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym wnosi się zarzuty, a nie sprzeciw.

Jeżeli nakaz został doręczony pozwanemu w Polsce albo w innym państwie Unii Europejskiej, termin na wniesienie zarzutów wynosi miesiąc. W przypadku doręczenia poza Unią Europejską termin wynosi trzy miesiące.

W zarzutach pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części, przedstawić swoje twierdzenia oraz powołać dowody. Zarzuty podlegają opłacie sądowej. Samo ich wniesienie nie pozbawia nakazu charakteru tytułu zabezpieczenia.

Pozwany, którego majątek został zajęty w ramach zabezpieczenia, może jednak doprowadzić do jego zwolnienia jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy – wpłacając kwotę zasądzoną nakazem wraz z wymagalnymi odsetkami na rachunek depozytowy Ministra Finansów (art. 492 § 1 KPC). W praktyce pozwala to na przykład odblokować zajęty rachunek bankowy na czas procesu.

E-sąd i elektroniczne postępowanie upominawcze

Elektroniczne postępowanie upominawcze, określane jako EPU, prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie. Pozew składa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

W EPU można dochodzić wyłącznie roszczeń pieniężnych. Nie dołącza się do pozwu dokumentów, ale trzeba dokładnie wskazać dowody potwierdzające istnienie i wysokość należności.

Postępowanie elektroniczne nie może zostać wykorzystane, jeżeli nakaz miałby zostać doręczony pozwanemu poza granicami Polski. W EPU nie mogą być także dochodzone roszczenia, które stały się wymagalne wcześniej niż trzy lata przed wniesieniem pozwu.

Ograniczenie to nie oznacza, że każde roszczenie wymagalne w ciągu ostatnich trzech lat jest automatycznie nieprzedawnione. Termin przedawnienia zależy od rodzaju zobowiązania i może być krótszy.

EPU sprawdza się przede wszystkim w prostych, dobrze udokumentowanych i przewidywalnych sprawach o zapłatę. Jeżeli roszczenie jest sporne, stan faktyczny skomplikowany albo dłużnik wcześniej zgłaszał istotne zarzuty, wniesienie pozwu do e-sądu nie zawsze będzie najkorzystniejszym rozwiązaniem.

Co dzieje się po wniesieniu sprzeciwu w EPU?

Od nakazu wydanego przez e-sąd pozwany wnosi sprzeciw. Nie dołącza się do niego dowodów.

Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu e-sąd umarza postępowanie w zakresie, w którym nakaz utracił moc. Sprawa nie jest automatycznie przekazywana do sądu właściwego według zasad ogólnych.

Wierzyciel, który chce kontynuować dochodzenie należności, powinien wnieść nowy pozew. Jeżeli zrobi to w terminie trzech miesięcy od wydania postanowienia o umorzeniu EPU, przeciwko temu samemu pozwanemu i o to samo roszczenie, zachowane zostaną skutki prawne związane z pierwotnym wniesieniem pozwu. Opłata zapłacona w EPU podlega wówczas zaliczeniu na poczet opłaty od nowego pozwu.

Jak uzyskać nakaz zapłaty krok po kroku?

1. Sprawdzenie roszczenia

Przed skierowaniem sprawy do sądu należy ustalić, czy roszczenie rzeczywiście istnieje, jest wymagalne i nie uległo przedawnieniu. Trzeba zweryfikować jego wysokość, datę płatności, sposób naliczenia odsetek oraz dokumenty potwierdzające wykonanie umowy.

Warto również przeanalizować, czy dłużnik wcześniej kwestionował należność, zgłaszał wady, dokonał potrącenia albo twierdził, że zobowiązanie zostało już uregulowane.

2. Wezwanie dłużnika do zapłaty

Wezwanie do zapłaty nie jest w każdej sprawie bezwzględnym warunkiem wniesienia pozwu. W praktyce warto je jednak wysłać.

Prawidłowo przygotowane wezwanie określa wysokość i podstawę zadłużenia, termin zapłaty, numer rachunku oraz konsekwencje dalszego braku płatności. Może doprowadzić do dobrowolnego uregulowania należności, a także dokumentuje podjęcie próby pozasądowego rozwiązania sporu.

3. Wybór właściwej drogi

Wierzyciel powinien ocenić, czy sprawa nadaje się do EPU oraz czy posiadane dokumenty umożliwiają złożenie wniosku o wydanie nakazu w postępowaniu nakazowym.

Jeżeli pozew zostanie złożony do sądu na zasadach ogólnych bez wniosku o postępowanie nakazowe, sąd sam oceni możliwość wydania nakazu w postępowaniu upominawczym.

O wyborze nie powinna decydować wyłącznie wysokość opłaty. Znaczenie mają również jakość dokumentacji, wcześniejsze stanowisko dłużnika, przewidywane zarzuty oraz prawdopodobieństwo skutecznego doręczenia nakazu.

4. Ustalenie właściwego sądu

Co do zasady pozew wnosi się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby pozwanego. W niektórych sprawach możliwe jest skorzystanie z właściwości przemiennej, na przykład sądu miejsca wykonania umowy.

Właściwość rzeczowa zależy przede wszystkim od wartości przedmiotu sporu oraz rodzaju sprawy. W EPU właściwy jest e-sąd w Lublinie.

5. Przygotowanie pozwu i dowodów

Pozew powinien zawierać dokładne oznaczenie stron, określenie żądanej kwoty, datę wymagalności, sposób naliczenia odsetek, opis podstawy faktycznej roszczenia oraz wskazanie dowodów.

Należy również zamieścić informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu, a jeżeli nie – wyjaśnić przyczyny jej niepodjęcia.

W zależności od rodzaju sprawy do pozwu warto dołączyć umowę, zamówienie, faktury, protokoły odbioru, potwierdzenia wykonania prac albo dostawy towaru, korespondencję stron, wezwanie do zapłaty i dowód jego wysłania.

W EPU dokumentów nie załącza się, ale należy je precyzyjnie opisać.

6. Uiszczenie opłaty i wniesienie pozwu

Wysokość opłaty zależy od wartości dochodzonego roszczenia oraz rodzaju postępowania. Po jej uiszczeniu pozew można wnieść do sądu w formie papierowej albo, w postępowaniach prowadzonych elektronicznie, przez właściwy system teleinformatyczny.

Ile kosztuje pozew o zapłatę?

W sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł, pobierane są opłaty stałe zależne od przedziału, w którym mieści się dochodzona kwota.

Przykładowo:

przy roszczeniu do 500 zł opłata wynosi 30 zł, przy roszczeniu powyżej 4 000 zł do 7 500 zł – 400 zł, a przy roszczeniu powyżej 10 000 zł do 15 000 zł – 750 zł.

Jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł, opłata wynosi co do zasady 5% dochodzonej kwoty, nie więcej niż 100 000 zł.

W postępowaniu nakazowym oraz w EPU od pozwu pobiera się jedną czwartą właściwej opłaty, nie mniej niż 30 zł. Kwoty opłat zaokrągla się w górę do pełnego złotego.

Przy roszczeniu wynoszącym dokładnie 15 000 zł pełna opłata od zwykłego pozwu wynosi więc 750 zł. Opłata od pozwu w postępowaniu nakazowym albo w EPU wyniesie 188 zł.

Od zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym pobiera się trzy czwarte opłaty. Jeżeli nakaz został wydany przeciwko konsumentowi, opłata od zarzutów nie może przekroczyć 750 zł. Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie podlega opłacie.

Jak długo czeka się na nakaz zapłaty?

Nie istnieje jeden termin, w którym każdy sąd musi wydać nakaz zapłaty. Czas rozpoznania sprawy zależy między innymi od obciążenia sądu, poprawności pozwu, rodzaju postępowania oraz kompletności dokumentów.

EPU może być szybkie w prostych sprawach, ale nie ma gwarancji wydania nakazu w ciągu kilku dni. Jeżeli referendarz albo sąd stwierdzi brak podstaw do jego wydania, postępowanie zostanie umorzone.

W sądach tradycyjnych czas oczekiwania może być różny w zależności od wydziału. Braki formalne pozwu, błędna opłata, niewłaściwe oznaczenie strony albo nieaktualny adres pozwanego mogą istotnie opóźnić postępowanie.

Doręczenie nakazu zapłaty

Nakaz zapłaty musi zostać doręczony pozwanemu wraz z pozwem i pouczeniem o prawie do jego zaskarżenia. Samo wydanie nakazu przez sąd nie uruchamia jeszcze terminu na wniesienie sprzeciwu albo zarzutów. Termin biegnie od skutecznego doręczenia.

Praktyczna przestroga dla pozwanych: do przesyłek z sądu stosuje się szczególne zasady doręczeń. Jeżeli adresat nie odbierze dwukrotnie awizowanej przesyłki sądowej, w określonych sytuacjach może ona zostać uznana za doręczoną – a termin na sprzeciw albo zarzuty zacznie biec, mimo że pozwany faktycznie nie przeczytał nakazu. Awiza z sądu nigdy nie należy więc ignorować.

Jeżeli pierwszego pisma sądowego nie uda się doręczyć pozwanemu będącemu osobą fizyczną pod adresem wskazanym w pozwie, w zwykłym postępowaniu może znaleźć zastosowanie procedura doręczenia przez komornika. Po spełnieniu ustawowych przesłanek powód zostaje zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do doręczenia pisma albo wykazania aktualności adresu.

Art. 139¹ Kodeksu postępowania cywilnego dotyczący doręczenia komorniczego nie znajduje zastosowania w EPU, w którym obowiązują szczególne zasady postępowania w razie niemożności doręczenia nakazu.

Z tego względu ustalenie prawidłowego adresu pozwanego powinno nastąpić jeszcze przed wniesieniem pozwu.

Co zrobić po otrzymaniu nakazu zapłaty?

Otrzymanego nakazu nie należy odkładać ani ignorować. Pierwszym krokiem powinno być ustalenie:

kiedy nakaz został doręczony, w jakim postępowaniu go wydano, jaki jest termin wniesienia środka zaskarżenia oraz czy roszczenie jest zasadne.

Trzeba sprawdzić w szczególności, czy dług rzeczywiście istnieje, czy kwota została prawidłowo wyliczona, czy dokonano wcześniej zapłaty lub potrącenia, czy roszczenie nie jest przedawnione oraz czy powód dochodzi należności od właściwej osoby.

Istotne mogą być również zarzuty dotyczące niewykonania albo nienależytego wykonania umowy, wad towaru lub usługi, braku wymagalności roszczenia, zawarcia ugody albo naliczenia nienależnych odsetek.

Terminy na reakcję

W przypadku nakazu wydanego w zwykłym postępowaniu upominawczym albo w EPU, doręczonego w Polsce, termin na wniesienie sprzeciwu wynosi dwa tygodnie.

W przypadku nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym i doręczonego w Polsce albo w innym państwie Unii Europejskiej termin na wniesienie zarzutów wynosi miesiąc.

Termin liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia. Jeżeli jego ostatni dzień przypada na sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest sobotą ani dniem wolnym.

Czy sprzeciw od nakazu zapłaty trzeba uzasadniać?

W sprzeciwie należy wskazać, czy nakaz jest zaskarżany w całości, czy jedynie w części. Pozwany powinien także zgłosić zarzuty, które zgodnie z przepisami należy podnieść przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Brak rozbudowanego uzasadnienia nie zawsze powoduje sam przez się bezskuteczność sprzeciwu. Nie oznacza to jednak, że warto ograniczyć się do jednego zdania o kwestionowaniu długu.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa procesowego najlepiej od razu przedstawić pełne stanowisko, opisać istotne fakty i wskazać dowody. Ma to szczególne znaczenie w sprawach gospodarczych, w których obowiązują bardziej rygorystyczne zasady powoływania twierdzeń i dowodów.

W sprzeciwie składanym w EPU nie przedstawia się dowodów w formie załączników. Po umorzeniu postępowania i wniesieniu nowego pozwu przez wierzyciela pozwany może przedstawić pełną obronę przed sądem właściwym na zasadach ogólnych.

Co się stanie, jeżeli pozwany nie zareaguje?

Jeżeli pozwany nie wniesie sprzeciwu albo zarzutów w terminie, nakaz zapłaty może się uprawomocnić. Po nadaniu mu klauzuli wykonalności wierzyciel może skierować sprawę do komornika.

Przywrócenie terminu jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach. Pozwany powinien wykazać, że uchybił terminowi bez swojej winy, oraz złożyć wniosek w terminie określonym w ustawie, jednocześnie dokonując spóźnionej czynności.

Jeżeli przyczyną braku reakcji było nieprawidłowe doręczenie nakazu, konieczna jest analiza akt sprawy, adresu wykorzystanego przez sąd oraz dokumentów potwierdzających sposób doręczenia.

Nakaz zapłaty a przedawnienie

Przed wniesieniem pozwu należy ustalić termin przedawnienia konkretnego roszczenia. Nie każde roszczenie wynikające z faktury przedawnia się w tym samym terminie.

Ogólny termin przedawnienia wynosi sześć lat. Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz roszczenia o świadczenia okresowe przedawniają się co do zasady po trzech latach. Przepisy szczególne mogą jednak przewidywać terminy krótsze, na przykład dla określonych roszczeń z umowy sprzedaży, umowy o dzieło, zlecenia lub przewozu.

Jeżeli termin przedawnienia wynosi co najmniej dwa lata, jego koniec przypada co do zasady na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Wniesienie pozwu jest czynnością mogącą przerwać bieg przedawnienia, jeżeli zostało podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia. Po prawomocnym zakończeniu sprawy roszczenie stwierdzone nakazem zapłaty przedawnia się co do zasady po sześciu latach. Świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawniają się natomiast po trzech latach.

Czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia.

Egzekucja komornicza po nakazie zapłaty

Po uprawomocnieniu się nakazu i uzyskaniu klauzuli wykonalności wierzyciel może złożyć wniosek egzekucyjny do komornika.

Egzekucja może być prowadzona między innymi z rachunków bankowych, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności, ruchomości oraz nieruchomości dłużnika. Zakres egzekucji zależy od wniosku wierzyciela, rodzaju majątku i ograniczeń wynikających z przepisów.

W praktyce najczęściej w pierwszej kolejności dochodzi do zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności. Egzekucja z nieruchomości jest bardziej sformalizowana i trwa zwykle dłużej.

Jeżeli komornik nie odnajdzie majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela, postępowanie może zostać umorzone jako bezskuteczne. Nie oznacza to wygaśnięcia długu. Wierzyciel może ponownie wszcząć egzekucję, jeżeli sytuacja majątkowa dłużnika ulegnie zmianie, z uwzględnieniem terminu przedawnienia.

Koszty celowej egzekucji obciążają co do zasady dłużnika, jednak wierzyciel może zostać zobowiązany do uiszczenia zaliczek na określone czynności komornika.

Czy nakaz zapłaty powoduje wpis do BIK albo KRD?

Samo wydanie nakazu zapłaty nie powoduje automatycznego wpisania dłużnika do Biura Informacji Kredytowej, Krajowego Rejestru Długów ani innego biura informacji gospodarczej.

BIK gromadzi przede wszystkim dane dotyczące zobowiązań kredytowych przekazywane przez banki i inne instytucje finansowe. KRD jest natomiast jednym z biur informacji gospodarczej.

Przekazanie informacji o zadłużeniu do biura informacji gospodarczej wymaga spełnienia ustawowych warunków, dotyczących między innymi wysokości i wymagalności zobowiązania oraz uprzedzenia dłużnika. Uzyskanie nakazu zapłaty może mieć znaczenie dla wykazania istnienia długu, ale nie powoduje wpisu z mocy prawa.

Kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata albo radcy prawnego?

W prostej i niespornej sprawie pozew o zapłatę można przygotować samodzielnie. Pomoc prawnika jest jednak szczególnie przydatna, gdy należność ma znaczną wartość, dokumentacja jest niejednoznaczna, dłużnik kwestionuje wykonanie umowy albo istnieje ryzyko przedawnienia.

Po stronie wierzyciela analiza prawna pozwala dobrać odpowiedni tryb postępowania, prawidłowo obliczyć odsetki, ocenić możliwość uzyskania nakazu w postępowaniu nakazowym i ograniczyć ryzyko błędów formalnych.

Po stronie pozwanego szybka pomoc ma szczególne znaczenie z uwagi na krótkie terminy procesowe. Dotyczy to zwłaszcza nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym, który może stanowić podstawę zabezpieczenia jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy.

Analizujemy dokumenty, oceniamy zasadność i przedawnienie roszczeń, przygotowujemy wezwania do zapłaty, pozwy, sprzeciwy i zarzuty, a także reprezentujemy klientów w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym.

Jeżeli dłużnik nie uregulował należności albo otrzymali Państwo nakaz zapłaty, przed podjęciem dalszych działań warto ustalić właściwy tryb postępowania, termin na reakcję oraz rzeczywiste ryzyko procesowe.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.