Współwłasność nieruchomości – prawa, obowiązki, podział

Dom odziedziczony razem z rodzeństwem, mieszkanie kupione z partnerem przed rozstaniem, działka po dziadkach z pięcioma nazwiskami w księdze wieczystej. Współwłasność rzadko bywa wyborem – najczęściej jest stanem, w którym ktoś się znalazł. Wyjaśniamy, co wolno pojedynczemu współwłaścicielowi, kto płaci za remonty, jak rozliczyć lata samodzielnego utrzymywania nieruchomości i jak wyjść ze współwłasności, gdy pozostali nie chcą współpracować.

Czym jest współwłasność? Udział to nie „połowa domu”

Współwłasność polega na tym, że to samo prawo własności przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Każdy współwłaściciel ma prawo do całej nieruchomości – a nie do jej fizycznie wydzielonego fragmentu. To najczęstsze nieporozumienie w sprawach rodzinnych.

Jeżeli masz 1/3 udziału w domu, nie oznacza to, że „Twoje” jest piętro albo pokój po lewej stronie. Twój udział rozciąga się na cały budynek – od fundamentów po dach. Dlatego remont dachu dotyczy wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko tego, kto mieszka na poddaszu. Przypisanie konkretnych pomieszczeń konkretnym osobom wymaga albo odrębnej umowy (podziału do korzystania), albo formalnego zniesienia współwłasności.

Kodeks cywilny wprowadza domniemanie, że udziały współwłaścicieli są równe, jeżeli z tytułu nabycia albo właściwych przepisów nie wynika inaczej. Wysokość udziałów określa przede wszystkim czynność prawna, orzeczenie lub inne zdarzenie będące źródłem współwłasności. Sam fakt, że jedna osoba zapłaciła większą część ceny, nie zmienia automatycznie ujawnionych udziałów, choć może uzasadniać odrębne rozliczenie, zależnie od podstawy prawnej świadczenia i ustaleń stron.

Współwłasność ułamkowa a łączna – różnica, która przesądza o wszystkim

Współwłasność ułamkowa to sytuacja, w której udział każdej osoby jest określony ułamkiem. Udział stanowi samodzielne prawo majątkowe – można go sprzedać, darować, obciążyć hipoteką, a wierzyciel może skierować do niego egzekucję.

Współwłasność łączna jest związana z określonym stosunkiem podstawowym – najczęściej małżeńską wspólnością majątkową albo spółką cywilną. W czasie jej trwania co do zasady nie można rozporządzać udziałem, który nie jest wyodrębniony, ani żądać podziału wspólnego prawa na zasadach właściwych dla współwłasności ułamkowej. Po ustaniu stosunku podstawowego sposób dalszego rozliczenia zależy od właściwych przepisów: po ustaniu wspólności małżeńskiej udziały w majątku wspólnym są co do zasady równe, natomiast majątek wspólników spółki cywilnej podlega regułom rozliczenia po rozwiązaniu spółki.

Prawa współwłaściciela – korzystanie z nieruchomości

Każdy współwłaściciel jest uprawniony do współposiadania nieruchomości i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić z korzystaniem przez pozostałych (art. 206 KC). Problem pojawia się wtedy, gdy jedna osoba przekracza ten zakres – zajmuje całą nieruchomość, wymienia zamki, odcina dostęp.

W takiej sytuacji pozostałym przysługuje przede wszystkim roszczenie o dopuszczenie do współposiadania. Gdy fizyczne wspólne korzystanie jest niemożliwe – bo nieruchomość jest mała albo konflikt zbyt ostry – w grę wchodzi wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy ponad udział.

Zasadę tę potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów (III CZP 88/12): współwłaściciel, który został przez pozostałych pozbawiony możliwości współposiadania z naruszeniem art. 206 KC, może domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy. Kluczowy warunek: musi dojść do rzeczywistego, bezprawnego pozbawienia władztwa – samo to, że jeden ze współwłaścicieli mieszka w domu, a drugi mieszka gdzie indziej z własnego wyboru, roszczenia nie uzasadnia.

Obowiązki – kto płaci za podatek, remonty i ubezpieczenie

Pożytki i przychody z nieruchomości – na przykład czynsz z najmu – przypadają współwłaścicielom proporcjonalnie do udziałów, a w tej samej proporcji ponoszą oni wydatki i ciężary związane z rzeczą (art. 207 KC). Przy rozliczaniu konkretnych nakładów znaczenie mają jednak ich charakter, konieczność, zgoda pozostałych osób, odniesiona korzyść, sposób korzystania z nieruchomości oraz ewentualny podział quoad usum. Nie każdy wydatek nazwany „remontem” podlega automatycznie zwrotowi według udziałów.

Jeżeli więc od lat samodzielnie utrzymujesz nieruchomość, a pozostali współwłaściciele nie dokładają się do niczego, przysługuje Ci roszczenie o zwrot odpowiedniej części poniesionych wydatków. Są jednak dwa zastrzeżenia, o których warto wiedzieć zawczasu.

• Roszczenia rozliczeniowe mogą się przedawniać. Termin zależy od podstawy i rodzaju roszczenia; często zastosowanie ma termin ogólny 6 lat, a dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą – 3 lata, z regułą końca roku z art. 118 KC. Trzeba też uwzględnić datę wymagalności, przepisy przejściowe i szczególne oraz fakt, że wobec konsumenta sąd co do zasady bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu. Starsze dokumenty nadal mogą mieć znaczenie dowodowe, choć objęte nimi roszczenie może być przedawnione.
• Roszczenie kieruje się przeciwko osobom, które były współwłaścicielami w chwili poniesienia wydatku. Co do zasady nie przechodzi ono automatycznie na nabywcę udziału, jeżeli w międzyczasie doszło do sprzedaży.

Wniosek praktyczny: dokumentuj wydatki na bieżąco i nie odkładaj rozliczenia o dekadę. Zbieraj faktury, potwierdzenia przelewów podatku i umowy z wykonawcami – to one decydują o wyniku, nie wspomnienia stron.

Kto podejmuje decyzje o nieruchomości wspólnej?

Kodeks różnicuje wymagania w zależności od wagi czynności.

Rodzaj czynności	Przykłady	Kto musi się zgodzić
Czynności zwykłego zarządu	Bieżąca administracja, drobne naprawy, opłacanie rachunków; krótkoterminowy najem może należeć do tej kategorii zależnie od okoliczności	Większość współwłaścicieli liczona według wielkości udziałów
Czynności przekraczające zwykły zarząd	Sprzedaż nieruchomości, obciążenie hipoteką, istotna przebudowa lub zmiana przeznaczenia; długoterminowa dzierżawa z reguły przekracza zwykły zarząd	Wszyscy współwłaściciele – wymagana jednomyślność
Czynności zachowawcze	Powództwo o wydanie nieruchomości zajętej przez osobę trzecią, przerwanie biegu zasiedzenia	Każdy współwłaściciel samodzielnie

Co zrobić, gdy nie ma zgody? Przy czynnościach zwykłego zarządu każdy współwłaściciel może wystąpić do sądu o upoważnienie do dokonania czynności. Przy czynnościach przekraczających zwykły zarząd współwłaściciele mający łącznie co najmniej połowę udziałów mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który bierze pod uwagę cel czynności oraz interesy wszystkich uprawnionych. W sytuacjach trwałego paraliżu sąd może też ustanowić zarządcę nieruchomości.

Umowa quoad usum – praktyczne rozwiązanie bez podziału

Zanim sięgniesz po zniesienie współwłasności, rozważ umowę o podział do korzystania (quoad usum). Współwłaściciele zachowują dotychczasowe udziały, ale ustalają faktyczny sposób korzystania, na przykład przydzielając jednej osobie parter i ogród, a drugiej piętro i garaż. Zasady ponoszenia kosztów warto uregulować wprost, ponieważ sam podział do korzystania nie rozstrzyga automatycznie wszystkich rozliczeń.

Umowa wiąże strony, a wobec nabywcy udziału jest skuteczna, jeżeli nabywca o niej wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć. W odpowiednich przypadkach roszczenie wynikające z ustalonego sposobu korzystania można ujawnić w dziale III księgi wieczystej, co wzmacnia jego skuteczność wobec późniejszych nabywców na zasadach ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zakres skutku trzeba jednak ocenić z uwzględnieniem treści wpisu i sposobu nabycia.

Czy mogę sprzedać swój udział bez zgody pozostałych?

Tak. Przy współwłasności ułamkowej każdy współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem samodzielnie (art. 198 KC) – sprzedać go, darować, a nawet obciążyć hipoteką. Zgoda pozostałych nie jest do tego potrzebna.

Pozostałym współwłaścicielom co do zasady nie przysługuje prawo pierwokupu udziału. Może ono jednak wynikać z umowy albo z przepisu szczególnego. Przykładowo art. 166 KC przyznaje w określonych warunkach pozostałym współwłaścicielom ustawowe prawo pierwokupu przy sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości rolnej, gdy prowadzą gospodarstwo rolne na wspólnym gruncie; przepis przewiduje też wyjątki. Dodatkowe ograniczenia mogą wynikać z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Udziały w nieruchomościach bywają nabywane przez wyspecjalizowane podmioty. Nabywca staje się współwłaścicielem i może żądać zniesienia współwłasności albo dopuszczenia do współposiadania. Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie ponad udział nie powstaje jednak automatycznie – zależy między innymi od tego, czy nabywca został bezprawnie wyłączony ze współposiadania lub korzystania.

Do udziału może być również skierowana egzekucja komornicza prowadzona przez osobistego wierzyciela jednego ze współwłaścicieli – łącznie ze sprzedażą licytacyjną tego udziału.

Zniesienie współwłasności – trzy sposoby

Nikt nie musi trwać we współwłasności. Roszczenie o jej zniesienie przysługuje każdemu współwłaścicielowi i – co istotne – nie ulega przedawnieniu (art. 220 KC). Można je wyłączyć umownie, ale maksymalnie na 5 lat, z możliwością przedłużenia.

Kodeks przewiduje trzy podstawowe sposoby zniesienia współwłasności. Podział fizyczny jest preferowany, o ile nie sprzeciwiają mu się przepisy, społeczno-gospodarcze przeznaczenie rzeczy ani ryzyko istotnej zmiany lub znacznego zmniejszenia jej wartości. Gdy podział nie jest możliwy, sąd – zależnie od okoliczności i stanowisk uczestników – wybiera między przyznaniem rzeczy jednej osobie ze spłatami a sprzedażą; nie obowiązuje sztywna kolejność tych dwóch rozwiązań.

1. Podział fizyczny – rozwiązanie preferowane

Sąd w pierwszej kolejności rozważa podział rzeczy w naturze (art. 211 KC). Odstępuje od niego tylko wtedy, gdy podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Przy działkach podział fizyczny wymaga uwzględnienia przepisów o gospodarce nieruchomościami, ustaleń planistycznych oraz dostępu wydzielanych działek do drogi publicznej. Przy budynkach możliwe bywa wyodrębnienie samodzielnych lokali albo podział w płaszczyźnie pionowej, jeżeli prowadzi do rzeczywistego i zgodnego z prawem rozdzielenia budynku wraz z gruntem. Sąd może wydać postanowienie wstępne i uzależnić podział od wykonania niezbędnych prac adaptacyjnych, jeśli jest to technicznie i prawnie wykonalne.

2. Przyznanie nieruchomości jednej osobie ze spłatą pozostałych

Gdy podział fizyczny nie wchodzi w grę – jak zwykle w przypadku typowego mieszkania – sąd może przyznać nieruchomość jednemu ze współwłaścicieli i zasądzić spłaty na rzecz pozostałych. Zdolność i realna gotowość do zapłaty są ważnymi okolicznościami, ale sąd ocenia także sposób korzystania z nieruchomości, potrzeby uczestników, wielkość udziałów i całokształt sprawy; nie jest to jeden ustawowy warunek działający automatycznie.

Sąd może rozłożyć spłatę na raty – maksymalnie na 10 lat – a także zabezpieczyć jej zapłatę, na przykład hipoteką przymusową na rzecz osoby spłacanej. To rozwiązanie warto rozważyć, gdy jedna ze stron chce zachować nieruchomość, ale nie dysponuje całą kwotą od razu.

3. Sprzedaż licytacyjna – ostateczność

Jeżeli podział fizyczny jest niedopuszczalny lub niecelowy, a przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli nie znajduje podstaw, sąd może zarządzić sprzedaż według przepisów o egzekucji. Cena uzyskana na licytacji może być niższa od ceny możliwej do osiągnięcia w sprzedaży rynkowej, a uzyskaną sumę pomniejszają koszty postępowania. Z tego względu ugodowa sprzedaż albo zgodne przejęcie rzeczy ze spłatą często pozwala lepiej zabezpieczyć interes ekonomiczny stron.

Ugoda u notariusza czy sprawa w sądzie? Koszty i czas

Jeżeli wszyscy współwłaściciele zgadzają się co do sposobu zniesienia współwłasności, wartości nieruchomości i spłat, mogą zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego. Czasem wcześniej trzeba przeprowadzić podział geodezyjny, uzyskać wymagane dokumenty albo ustanowić odrębną własność lokali. Droga sądowa jest potrzebna wtedy, gdy porozumienia nie ma lub zachodzą inne przeszkody do umownego zakończenia sprawy.

	Tryb umowny (notariusz)	Tryb sądowy
Warunek	Zgoda wszystkich współwłaścicieli	Wystarczy wniosek jednego z nich
Koszt podstawowy	Taksa notarialna zależna od wartości nieruchomości, wypisy, opłata za wpis w księdze wieczystej	Opłata od wniosku: 1 000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału – 300 zł
Koszty dodatkowe	Wypisy, wpisy do księgi wieczystej, możliwa wycena lub geodezja, a zależnie od wariantu także podatek	Zaliczki na opinie rzeczoznawcy, geodety lub innych biegłych; wysokość zależy od zakresu sprawy
Co przesądza o czasie	Tempo zebrania dokumentów i uzgodnienia treści aktu	Zgodność uczestników; spór o sposób podziału lub wartość wymaga opinii biegłych, co wydłuża postępowanie

W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 KPC). Gdy interesy uczestników są sprzeczne albo zachodzą inne przesłanki z art. 520 § 2–3 KPC, sąd może rozdzielić koszty inaczej. Zaliczki na opinie biegłych uiszcza zwykle uczestnik zobowiązany przez sąd, a ostateczne rozliczenie wydatków następuje w orzeczeniu kończącym sprawę. Właściwy jest sąd rejonowy miejsca położenia nieruchomości.

Opłata od wniosku o zniesienie współwłasności wynosi 1 000 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności – 300 zł. Jeżeli spór dotyczy głównie wyceny, wspólna prywatna opinia może ułatwić uzgodnienie projektu, ale nie wiąże sądu i nie zawsze zastąpi opinię biegłego.

Rozliczenie nakładów w sprawie działowej – pułapka prekluzji

W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy, pobranych pożytków i innych przychodów oraz poczynionych nakładów (art. 618 KPC). Roszczenia istniejące w okresie współwłasności trzeba zidentyfikować, wyliczyć i zgłosić w tym postępowaniu.

Po prawomocnym zakończeniu postępowania uczestnik nie może dochodzić w odrębnym procesie roszczeń z art. 618 § 1 KPC objętych prekluzją, choćby nie zostały zgłoszone. Prekluzja nie obejmuje jednak roszczeń powstałych dopiero po prawomocnym zakończeniu sprawy ani roszczeń należących do innej kategorii. Dlatego zakres żądań i okres, którego dotyczą, trzeba ustalić przed zakończeniem postępowania.

Przygotowanie sprawy powinno objąć inwentaryzację remontów, podatków, ubezpieczeń, innych wydatków, pożytków oraz ewentualnego wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości ponad udział. Nie każdy wydatek podlega zwrotowi – trzeba ustalić jego podstawę, charakter, wymagalność i związek z rzeczą. Uchwała siedmiu sędziów SN z 27 lutego 2019 r. (III CZP 30/18), wydana na tle podziału majątku wspólnego byłych małżonków, potwierdza możliwość odrębnego dochodzenia zwrotu rat wspólnego długu hipotecznego zapłaconych już po prawomocnym podziale; tezy tej nie należy rozszerzać bez analizy na każdy przypadek współwłasności.

Nieruchomość obciążona kredytem hipotecznym

Zniesienie współwłasności rozstrzyga o własności. Nie zmienia natomiast tego, kto jest dłużnikiem banku. To rozróżnienie jest źródłem największych rozczarowań przy rozstaniach.

Hipoteka obciąża nieruchomość niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem. Bank nie musi wyrażać zgody na samo zniesienie współwłasności, ale też samo zniesienie nikogo nie zwalnia z długu wynikającego z umowy kredytu. Aby jedna z osób przestała być kredytobiorcą, konieczne jest przejęcie długu za zgodą banku – poprzedzone badaniem zdolności kredytowej osoby pozostającej przy nieruchomości i zawarciem stosownego aneksu.

Uwaga na sposób wyceny – tu intuicja myli najczęściej. W sprawach o podział majątku wspólnego małżonków Sąd Najwyższy w uchwale z 28 marca 2019 r. (III CZP 21/18) przyjął, że przyznając jednemu z małżonków nieruchomość obciążoną hipoteką zabezpieczającą kredyt bankowy, sąd ustala jej wartość z pominięciem obciążenia hipotecznego, chyba że przemawiają przeciwko temu ważne względy. Co do zasady podstawą wyliczenia spłaty jest więc pełna wartość rynkowa, ale nie rozstrzyga to stosunku stron z bankiem ani wszystkich wzajemnych rozliczeń związanych ze spłatą kredytu.

Zastrzeżenie co do zakresu: powyższa uchwała zapadła na tle podziału majątku wspólnego małżonków. Nie przenosi się jej automatycznie na zniesienie współwłasności między osobami, których nie łączyła wspólność majątkowa – na przykład partnerami bez ślubu czy rodzeństwem. W takich sprawach sposób uwzględnienia obciążenia hipotecznego przy wycenie bywa oceniany indywidualnie, dlatego przed przyjęciem konkretnej kwoty spłaty warto sprawdzić, jak kwestia ta jest traktowana w orzecznictwie właściwego sądu.

Uchwała siedmiu sędziów SN z 27 lutego 2019 r. (III CZP 30/18) zapadła na tle podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Sąd Najwyższy przyjął, że art. 618 § 3 KPC w związku z przepisami o podziale majątku nie wyłącza odrębnego dochodzenia zwrotu kwoty wspólnego długu zabezpieczonego hipoteką, spłaconej przez jednego z byłych małżonków po prawomocnym podziale. W zwykłej współwłasności podstawę i zakres regresu trzeba ocenić według właściwego stosunku prawnego.

Jeżeli bank odmówi zwolnienia z długu osoby ustępującej, realną opcją bywa sprzedaż nieruchomości i spłata kredytu z uzyskanej ceny.

Podatki przy zniesieniu współwłasności

Zniesienie współwłasności może rodzić skutki podatkowe. PCC przy umownym zniesieniu współwłasności jest związany ze spłatami lub dopłatami, a podstawą opodatkowania jest wartość rzeczy lub prawa nabytego ponad dotychczasowy udział. W podatku dochodowym znaczenie ma odpłatny charakter czynności, upływ pięciu lat liczonych od końca roku nabycia oraz to, czy nabycie mieści się w dotychczasowym udziale. Każdy wariant trzeba ocenić z uwzględnieniem źródła udziału i sposobu rozliczeń.

Skutki podatkowe zależą od szczegółów konkretnej sytuacji – sposobu i daty nabycia udziałów, wysokości spłat oraz wartości otrzymanej części. Ich ocena wykracza poza zakres niniejszego opracowania i wymaga indywidualnej analizy, w razie potrzeby z udziałem doradcy podatkowego. Warto przeprowadzić ją przed podpisaniem aktu notarialnego, a nie po nim.

Dział spadku, podział majątku czy zniesienie współwłasności?

Te trzy instytucje bywają mylone, choć dotyczą różnych sytuacji. Procedura jest zbliżona, bo do działu spadku i podziału majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności.

Instytucja	Czego dotyczy	Typowa sytuacja
Dział spadku	Majątku pozostawionego przez spadkodawcę; powinien obejmować cały spadek	Rodzeństwo dziedziczy dom po rodzicach
Podział majątku wspólnego	Majątku dorobkowego małżonków po ustaniu wspólności	Podział mieszkania po rozwodzie
Zniesienie współwłasności	Współwłasności ułamkowej niezależnie od jej źródła	Mieszkanie kupione wspólnie przez partnerów bez ślubu

W praktyce sytuacje bywają mieszane – część praw wynika ze spadku, a część z majątku wspólnego albo z późniejszego nabycia. Połączenie działu spadku ze zniesieniem współwłasności jest możliwe w granicach przewidzianych w art. 689 KPC, jeżeli przedmiot współwłasności pozostaje związany ze spadkiem. Łączenie z podziałem majątku wspólnego zależy od składu majątku, kolejności nabyć i relacji między uczestnikami; nie każdą konfigurację da się rozpoznać jako trzy sprawy w jednym postępowaniu.

Czy współwłaściciel może zasiedzieć udziały pozostałych?

Jest to możliwe, ale wymagania są znacznie wyższe niż przy zasiedzeniu przez osobę obcą. Współwłaściciel korzystający z całej nieruchomości działa bowiem w ramach przysługującego mu z ustawy prawa do współposiadania – jego władanie nie jest więc automatycznie traktowane jako posiadanie samoistne cudzych udziałów.

Aby skutecznie powołać się na zasiedzenie, trzeba wykazać jednoznaczną, widoczną na zewnątrz manifestację woli władania całą nieruchomością wyłącznie dla siebie, z pozbawieniem pozostałych ich praw. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że samo opłacanie podatków, ubezpieczenia i przeprowadzanie remontów tego nie spełnia – są to bowiem typowe czynności zarządu rzeczą wspólną.

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Sprawy o zniesienie współwłasności wyglądają prosto tylko na papierze. W praktyce decydują o nich trzy rzeczy: kompletne zgłoszenie roszczeń objętych art. 618 KPC przed zakończeniem sprawy, rzetelna wycena i wybór wykonalnego sposobu podziału oraz rozstrzygnięcie kwestii hipoteki i podatków przed podpisaniem dokumentów.

Kancelaria PMTW w Tychach prowadzi sprawy o zniesienie współwłasności, dział spadku i podział majątku wspólnego, roszczenia o rozliczenie nakładów oraz o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości ponad udział. Pomagamy także wynegocjować warunki umownego zniesienia współwłasności i przygotować ustalenia do aktu notarialnego. Obsługujemy klientów z Tychów, Katowic i całego regionu, również zdalnie.

FAQ – najczęstsze pytania o współwłasność

Nota merytoryczna

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026 r. Stan prawny i wysokość opłat sądowych aktualne na dzień publikacji.

Podstawy prawne: art. 118, 166, 172, 195–221, 224–225 oraz 1035 i n. Kodeksu cywilnego; art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; art. 520, 617 i n., 618 oraz 689 Kodeksu postępowania cywilnego; art. 41 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; ustawa o gospodarce nieruchomościami; ustawa o własności lokali; ustawa o księgach wieczystych i hipotece; ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego; ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych; ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Orzecznictwo: uchwała składu siedmiu sędziów SN z 19.03.2013 r. (III CZP 88/12) – wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy ponad udział; uchwała składu siedmiu sędziów SN z 27.02.2019 r. (III CZP 30/18) – zakres prekluzji a spłata długu hipotecznego po podziale majątku wspólnego; uchwała SN z 28.03.2019 r. (III CZP 21/18) – ustalanie wartości nieruchomości obciążonej hipoteką przy podziale majątku wspólnego małżonków.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Wysokość kosztów sądowych, wynagrodzeń biegłych oraz skutki podatkowe zależą od okoliczności konkretnej sprawy i mogą ulegać zmianie.