Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Wniosek, opłata, zgoda wierzyciela hipotecznego

Spłata kredytu albo pożyczki zabezpieczonej hipoteką nie usuwa wpisu z księgi wieczystej. Hipoteka co do zasady wygasa razem z wierzytelnością, ale wpis w dziale IV pozostaje, dopóki sąd wieczystoksięgowy go nie wykreśli. Do wykreślenia potrzebny jest wniosek właściciela albo innego uprawnionego, dokument stanowiący podstawę wpisu i opłata sądowa.

Hipoteka zabezpiecza nie tylko kredyty bankowe, ale także wierzytelności osób prywatnych, spółek, kas i organów publicznych. Każdy z tych podmiotów jest wierzycielem hipotecznym, a od jego rodzaju zależy, jaki dokument będzie podstawą wykreślenia i w jakiej formie musi zostać sporządzony.

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Spłata kredytu nie usuwa wpisu z księgi wieczystej. Hipoteka co do zasady wygasa razem z wierzytelnością, ale wpis w dziale IV pozostaje, dopóki sąd wieczystoksięgowy go nie wykreśli na wniosek.
  • Podstawą wykreślenia jest zgoda wierzyciela na wykreślenie. Poza bankami wymaga ona co do zasady podpisu notarialnie poświadczonego (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.); oświadczenie banku nie wymaga poświadczenia (art. 95 ust. 1 Prawa bankowego).
  • Zgoda na wykreślenie nie może być uzależniona od warunku lub terminu (art. 32 ust. 3 u.k.w.h.).
  • Opłata od wniosku o wykreślenie jednej hipoteki wynosi 100 zł; przy hipotece zwykłej i kaucyjnej co do zasady pobiera się opłatę od każdej z nich (art. 45 ust. 2 i art. 46 u.k.s.c.).
  • Gdy wierzyciel odmawia zgody albo nie istnieje, służy powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.).

Hipoteka po spłacie: wygasa, ale wpis zostaje

Hipoteka jest prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela (art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dalej u.k.w.h.). Do jej powstania niezbędny jest wpis w księdze wieczystej (art. 67 u.k.w.h.).

Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką co do zasady pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności podlegające zabezpieczeniu (art. 94 u.k.w.h.). Hipoteka ma więc charakter akcesoryjny, ale zależność ta nie sprowadza się w każdym przypadku do aktualnego salda długu: znaczenie mają treść zabezpieczonego stosunku prawnego i ustawowe wyjątki.

Księga wieczysta nie odzwierciedla jednak tej zmiany sama. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 3 ust. 1–2 u.k.w.h.). Dopóki wpis widnieje w dziale IV, działa domniemanie istnienia hipoteki, a księga pokazuje kupującemu, bankowi czy komornikowi obciążenie, którego w rzeczywistości już nie ma. Wykreślenie jest również wpisem (art. 626⁸ § 7 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej KPC), dlatego dokonuje go sąd na wniosek.

Ustawa nakłada przy tym obowiązek na wierzyciela. W razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel jest obowiązany dokonać wszelkich czynności umożliwiających jej wykreślenie z księgi wieczystej (art. 100 u.k.w.h.). W praktyce oznacza to przede wszystkim wydanie właścicielowi dokumentu, na podstawie którego sąd może dokonać wykreślenia.

Kiedy hipoteka nie wygasa mimo spłaty

Spłata jednej raty, a nawet całego bieżącego salda, nie zawsze prowadzi do wygaśnięcia hipoteki. Jeżeli zabezpieczony stosunek prawny przewiduje możliwość powstania kolejnych wierzytelności, na przykład przy kredycie odnawialnym, linii kredytowej albo umowie ramowej, hipoteka trwa, choć chwilowo nie zabezpiecza żadnego długu (art. 94 u.k.w.h.). Wygaśnięcie następuje wtedy co do zasady dopiero z zakończeniem tego stosunku.

Właściciel nie jest jednak związany bezterminowo. Jeżeli od dnia wpisu hipoteki upłynęło dziesięć lat, a wierzytelność hipoteczna nie powstała, choć nadal może powstać, właściciel może żądać zniesienia hipoteki za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 99¹ ust. 1 u.k.w.h.). Do hipoteki zabezpieczającej kilka wierzytelności przepis stosuje się także wtedy, gdy przez dziesięć lat od wygaśnięcia ostatniej z nich nie powstała żadna nowa (art. 99¹ ust. 2 u.k.w.h.).

Kto może być wierzycielem hipotecznym

Hipoteka nie jest instytucją bankową. Wierzycielem hipotecznym może być każdy, czyja wierzytelność pieniężna została zabezpieczona wpisem w dziale IV: bank, osoba fizyczna, która udzieliła pożyczki, spółka, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, kontrahent z umowy handlowej, a także wierzyciel, który uzyskał hipotekę przymusową. Od rodzaju wierzyciela zależy przede wszystkim forma dokumentu, na podstawie którego hipoteka zostanie wykreślona.

WierzycielTypowa podstawa wykreśleniaForma dokumentu
Bankoświadczenie banku o zgodzie na wykreślenie (tzw. list mazalny)podpisy osób upoważnionych i pieczęć banku (art. 95 ust. 1 Prawa bankowego)
Osoba fizyczna, spółka, inny podmiot niebędący bankiemoświadczenie wierzyciela o zgodzie na wykreśleniepodpis notarialnie poświadczony, jeżeli przepis szczególny nie przewiduje innej formy (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.)
Wierzyciel z hipoteką przymusowązgoda wierzyciela albo orzeczenie lub inny dokument, z którego wynika wygaśnięcie hipotekizależnie od podstawy: art. 31 u.k.w.h. albo przepis szczególny
Wierzyciel, który odmawia albo nie istniejeprawomocny wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystejorzeczenie sądu (art. 10 i art. 31 ust. 2 u.k.w.h.)

Potrzebujesz wykreślić hipotekę z księgi wieczystej?

Kancelaria PMTW w Tychach – wnioski o wykreślenie hipotek i wpisów w księgach wieczystych oraz analiza dokumentów wierzycieli pod kątem formy i treści. Sprawy prowadzimy także zdalnie, dla klientów z całej Polski.

adw. Tomasz Winiarski

Tomasz Winiarski

adwokat

533 111 368

r. pr. Piotr Michałowski

Piotr Michałowski

radca prawny

606 101 331


Kancelaria Prawna PMTW

ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy

kancelaria@pmtw.pl

Zgoda wierzyciela hipotecznego na wykreślenie

Podstawowym dokumentem jest oświadczenie wierzyciela, że wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki. Przy kredytach bankowych nazywa się je w praktyce listem mazalnym albo kwitem mazalnym. Nazwa nie ma znaczenia prawnego; liczy się treść i forma oświadczenia.

Forma zgody

Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.). Zwykły podpis pod pismem wierzyciela, nawet opatrzony datą i pieczątką firmową, co do zasady nie wystarczy. Przy wierzycielu prywatnym albo spółce oświadczenie podpisuje się więc u notariusza, który poświadcza podpis.

Przepis szczególny obowiązuje banki. Księgi rachunkowe banków, sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzone pieczęcią banku mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych (art. 95 ust. 1 Prawa bankowego). Dlatego oświadczenie banku o zgodzie na wykreślenie hipoteki nie wymaga poświadczenia podpisu przez notariusza. Moc dokumentu urzędowego tych oświadczeń nie obowiązuje natomiast w postępowaniu cywilnym (art. 95 ust. 1a Prawa bankowego).

Przy innych instytucjach finansowych, w tym kasach oszczędnościowo-kredytowych i firmach pożyczkowych, nie należy zakładać, że obowiązuje reguła bankowa. O formie dokumentu decyduje to, czy dla danego podmiotu istnieje przepis szczególny; jeżeli go nie ma, stosuje się art. 31 ust. 1 u.k.w.h.

Co powinna zawierać zgoda

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej (art. 626⁸ § 2 KPC). Nie prowadzi postępowania dowodowego co do spłaty. Z dokumentu musi więc jednoznacznie wynikać, której hipoteki dotyczy i że wierzyciel zgadza się na jej wykreślenie.

  • Oznaczenie wierzyciela zgodne z wpisem w dziale IV, a przy zmianie nazwy lub następstwie prawnym także dokumenty, które je wykazują.
  • Numer księgi wieczystej i oznaczenie hipoteki: numer wpisu, rodzaj, suma i waluta.
  • Wyraźna zgoda na wykreślenie, a nie tylko informacja o spłacie kredytu lub braku zadłużenia.
  • Podpisy osób uprawnionych do reprezentacji wierzyciela w wymaganej formie.

Zgoda na dokonanie wpisu nie może być uzależniona od warunku lub terminu (art. 32 ust. 3 u.k.w.h.). Pismo w rodzaju „wyrażamy zgodę na wykreślenie po zaksięgowaniu wpłaty” może więc nie stanowić podstawy wpisu. Takie zobowiązania funkcjonują w praktyce jako promesy, czyli zapowiedź wydania zgody po otrzymaniu określonej kwoty.

Dwie hipoteki z jednego kredytu

Przy hipotekach wpisanych przed 20 lutego 2011 r. w księdze często widnieją dwie hipoteki zabezpieczające ten sam kredyt: zwykła (na kapitał) i kaucyjna (na odsetki i koszty).

Nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece obowiązująca od tej daty zrezygnowała z tego podziału, ale istniejące hipoteki pozostały w księgach, a przepisy przejściowe określiły reżim ich stosowania (art. 10 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw). Każda z tych hipotek jest samodzielnym prawem i każda wymaga wykreślenia, a zgoda wierzyciela powinna obejmować obie.

Wniosek o wykreślenie hipoteki krok po kroku

Formularz i sąd

Wniosek o wpis składa się na urzędowym formularzu (art. 626² § 1 KPC); dla wniosku o wpis i wykreślenie jest to formularz KW-WPIS. Składa się go w sądzie rejonowym prowadzącym księgę wieczystą danej nieruchomości, w wydziale ksiąg wieczystych. Właściwy sąd wynika z numeru księgi wieczystej, którego pierwszy człon oznacza sąd.

Notariusz oraz komornik składają wniosek o wpis wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 626⁴ § 1 KPC). Właściciel, który działa sam, składa formularz w sądzie albo wysyła go pocztą. Do wniosku dołącza się dokumenty stanowiące podstawę wpisu (art. 626² § 3 KPC), w oryginale albo w odpisie poświadczonym przez notariusza.

Kto może złożyć wniosek

Wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze (art. 626² § 5 KPC). Przy wykreśleniu hipoteki wnioskodawcą jest zwykle właściciel nieruchomości. Uczestnikami postępowania są oprócz wnioskodawcy tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone albo na rzecz których wpis ma nastąpić (art. 626¹ § 2 KPC), czyli w tej sprawie wierzyciel.

Przy współwłasności wniosek może złożyć każdy ze współwłaścicieli, ponieważ każdy z nich jest właścicielem w rozumieniu art. 626² § 5 KPC. Jeżeli właściciel działa przez pełnomocnika, do wniosku dołącza się pełnomocnictwo.

Kolejne czynności

  1. Uzyskanie zgody wierzyciela w wymaganej formie, dla każdej hipoteki, której dotyczy wniosek.
  2. Sprawdzenie treści działu IV: numer wpisu, rodzaj hipoteki, oznaczenie wierzyciela. Rozbieżność między księgą a dokumentem jest przeszkodą do wpisu.
  3. Wypełnienie formularza KW-WPIS: oznaczenie sądu i księgi, dane wnioskodawcy i uczestnika (wierzyciela), treść żądania „wykreślenie hipoteki” z oznaczeniem wpisu, lista załączników.
  4. Uiszczenie opłaty sądowej i dołączenie dowodu uiszczenia.
  5. Złożenie wniosku w sądzie prowadzącym księgę albo nadanie go pocztą.
  6. Kontrola treści księgi po zawiadomieniu o wpisie, w tym sprawdzenie, czy wykreślono wszystkie hipoteki objęte wnioskiem.

Opłata za wykreślenie hipoteki

Opłaty w sprawach wieczystoksięgowych określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Od wniosku o wpis ograniczonego prawa rzeczowego pobiera się opłatę stałą 200 zł (art. 42 ust. 1 u.k.s.c.), a hipoteka jest takim prawem. Od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis (art. 46 u.k.s.c.). Opłata od wniosku o wykreślenie hipoteki wynosi więc 100 zł, niezależnie od sumy hipoteki i kwoty spłaconego kredytu.

Opłatę stałą pobiera się odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa (art. 45 ust. 2 u.k.s.c.). Przy wykreślaniu dwóch hipotek, na przykład zwykłej i kaucyjnej, należy co do zasady liczyć się z opłatą od każdej z nich, czyli łącznie 200 zł. Wniosek nieopłacony lub opłacony w niepełnej wysokości podlega zwrotowi: gdy składa go sam właściciel, po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia opłaty, a gdy adwokat lub radca prawny, bez wezwania (art. 130² § 1 KPC).

CzynnośćOpłataPodstawa
Wniosek o wpis hipoteki200 złart. 42 ust. 1 u.k.s.c.
Wniosek o wykreślenie jednej hipoteki100 złart. 46 w zw. z art. 42 ust. 1 u.k.s.c.
Wniosek o wykreślenie hipoteki zwykłej i kaucyjnej100 zł od każdej hipotekiart. 45 ust. 2 i art. 46 u.k.s.c.
Odpis zupełny księgi wieczystej pobrany przez internet75 złrozporządzenie MS z 24.03.2026, Dz.U. 2026 poz. 410

Co dzieje się po złożeniu wniosku

Wniosek rejestruje się w dzienniku ksiąg wieczystych i niezwłocznie zamieszcza się w odpowiednim dziale księgi informację o nim jako wzmiankę o wniosku (art. 626⁷ § 1–2 KPC). Od tej chwili każdy, kto przegląda księgę, widzi, że do działu IV wpłynął wniosek. Wzmiankę wykreśla się z urzędu po dokonaniu wpisu albo po uprawomocnieniu się odmowy, odrzucenia, umorzenia lub zwrotu (art. 626⁷ § 3 KPC).

O kolejności rozpoznania decyduje chwila wpływu wniosku do właściwego sądu, liczona co do godziny i minuty (art. 626⁶ § 1 KPC). Sprawy rozpoznaje się na posiedzeniu niejawnym (art. 626¹ § 1 KPC). Tempo zależy od obciążenia wydziału ksiąg wieczystych i od kompletności wniosku; braki formalne powodują wezwanie do ich uzupełnienia, co wydłuża postępowanie.

Wpis jest orzeczeniem, którego się nie uzasadnia (art. 626⁸ § 6 KPC), i ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.). Jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do wpisu, sąd oddala wniosek (art. 626⁹ KPC).

O dokonanym wpisie sąd zawiadamia uczestników (art. 626¹⁰ § 1 KPC). Wpisu dokonuje zwykle referendarz sądowy; na jego wpis służy skarga, którą wnosi się w terminie tygodnia od doręczenia zawiadomienia (art. 509¹ § 1 i art. 518¹ § 1¹ i § 4 pkt 2 KPC). Od wpisu dokonanego przez sędziego przysługuje apelacja w terminie dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia (art. 626¹⁰ § 3 KPC).

Hipoteka przymusowa

Hipoteka przymusowa powstaje bez udziału właściciela, na wniosek wierzyciela. Może ją uzyskać wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym (art. 109 ust. 1 u.k.w.h.), a także na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, postanowienia prokuratora albo decyzji administracyjnej, jeżeli przepisy szczególne tak stanowią (art. 110 u.k.w.h.). O wpis hipoteki przymusowej występują w szczególności organy podatkowe; wpisu dokonuje sąd rejonowy na wniosek organu (art. 35 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej).

Zapłata długu zabezpieczonego hipoteką przymusową prowadzi co do zasady do jej wygaśnięcia (art. 94 u.k.w.h.), ale także tu wpis nie znika sam. Podstawą wykreślenia może być zgoda wierzyciela w formie przewidzianej w art. 31 ust. 1 u.k.w.h. albo dokument wymagany przepisem szczególnym, a przy hipotece opartej na zabezpieczeniu także orzeczenie uchylające zabezpieczenie, o ile wynika z niego wygaśnięcie podstawy wpisu. Rodzaj dokumentu trzeba dopasować do podstawy, na której wpisano hipotekę.

Wierzyciel nie wydaje zgody na wykreślenie hipoteki albo już nie istnieje?

Kancelaria PMTW w Tychach – sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, hipoteki na rzecz osób prywatnych i nieistniejących spółek oraz hipoteki przymusowe.

adw. Tomasz Winiarski

Tomasz Winiarski

adwokat

533 111 368

r. pr. Piotr Michałowski

Piotr Michałowski

radca prawny

606 101 331


Kancelaria Prawna PMTW

ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy

kancelaria@pmtw.pl

Gdy wierzyciel odmawia albo nie istnieje

Odmowa wydania zgody

Jeżeli wierzyciel mimo wygaśnięcia hipoteki nie wydaje dokumentu (art. 100 u.k.w.h.), pierwszym krokiem jest zwykle pisemne wezwanie z dowodami spłaty. Sporu o samą spłatę sąd wieczystoksięgowy nie rozstrzyga, bo nie bada okoliczności spoza dokumentów.

W razie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia, może żądać usunięcia niezgodności (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.). Służy temu powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w którym sąd ustala, czy hipoteka wygasła. Prawomocny wyrok jest dokumentem wykazującym niezgodność, na podstawie którego dokonuje się wykreślenia (art. 31 ust. 2 u.k.w.h.).

Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie, którego podstawą jest nieprawomocne orzeczenie albo postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia (art. 10 ust. 2 u.k.w.h.). Gdy rzeczywisty spór dotyczy tego, czy hipoteka wygasła, podstawową drogą jest powództwo o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym z art. 10 u.k.w.h. Powództwo o zobowiązanie wierzyciela do złożenia oświadczenia, które po prawomocnym uwzględnieniu zastępuje jego oświadczenie woli (art. 64 KC), może być rozważane tylko wtedy, gdy źródłem roszczenia jest obowiązek złożenia konkretnego oświadczenia, a nie samo istnienie niezgodności księgi. Wybór drogi wymaga analizy stanu faktycznego i podstawy wpisu.

W czym pomagamy
Więcej informacji na temat spraw dotyczących ksiąg wieczystych i hipotek znajdziesz na stronie tej usługi.
Zobacz usługę

Wierzyciel zmarł albo został wykreślony z rejestru

Hipoteki ustanowione na rzecz osób prywatnych lub spółek bywają ujawnione w księgach od dziesięcioleci. Jeżeli wierzyciel zmarł, uprawnionymi do złożenia oświadczenia są co do zasady jego spadkobiercy, a następstwo prawne trzeba wykazać dokumentami spadkowymi. Wykreślenie spółki z rejestru nie oznacza automatycznie, że nie istnieje podmiot uprawniony z hipoteki: trzeba zbadać następstwo prawne, sposób zakończenia likwidacji i los mienia pozostałego po wykreślonym podmiocie, w tym ewentualne prawa Skarbu Państwa. Dopiero po ustaleniu uprawnionego i jego reprezentacji można ocenić, czy możliwe jest uzyskanie zgody, czy konieczne jest postępowanie sądowe.

Wierzyciel nie przyjmuje zapłaty

Ustawa przewiduje rozwiązanie na wypadek, gdy wierzytelność jest wymagalna, a wierzyciel dopuszcza się zwłoki albo zaspokojenie go napotyka trudności. Hipoteka wygasa, jeżeli właściciel złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do odebrania jej z powrotem (art. 99 ust. 1 u.k.w.h.). Wykreślenie następuje na wniosek właściciela na podstawie prawomocnego postanowienia o zezwoleniu na złożenie do depozytu i dowodu wpłaty (art. 99 ust. 2 u.k.w.h.).

Wykreślenie hipoteki przy sprzedaży nieruchomości

Nieruchomość obciążoną hipoteką można sprzedać, a hipoteka nie blokuje transakcji. Hipoteka obciąża jednak nieruchomość bez względu na to, czyją stała się własnością (art. 65 ust. 1 u.k.w.h.), więc do czasu jej wykreślenia kupujący nabywa nieruchomość obciążoną. Bezpieczeństwo kupującego zależy od tego, jak w umowie ustalono spłatę długu sprzedającego i moment wydania zgody na wykreślenie.

W praktyce część ceny trafia bezpośrednio na rachunek wierzyciela hipotecznego wskazany w jego zaświadczeniu o wysokości zadłużenia, a wierzyciel zobowiązuje się wydać zgodę na wykreślenie po otrzymaniu tej kwoty. Treść tego zobowiązania, termin wydania zgody i skutki jego niedotrzymania warto opisać w umowie przedwstępnej i w akcie notarialnym.

Notariusz sporządzający akt przenoszący własność składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie później niż w dniu sporządzenia aktu; na żądanie strony wniosek obejmuje także dalszy wpis związany z czynnością notarialną (art. 92 § 4 ustawy Prawo o notariacie), na przykład wykreślenie hipoteki, jeżeli zgoda wierzyciela jest już dostępna przy akcie. Jeżeli zgoda wierzyciela zostanie wydana dopiero po zapłacie części ceny, wniosek o wykreślenie hipoteki składa się zwykle odrębnie, a obowiązek jego złożenia i poniesienia opłaty strony powinny ustalić w umowie.

Warto przeczytać
Więcej informacji na temat umowy przedwstępnej i zabezpieczenia kupującego znajdziesz w tym artykule.
Czytaj artykuł

Jak sprawdzić hipotekę w księdze wieczystej

Hipoteki wpisuje się w dziale IV księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 4 u.k.w.h.). Każdy, kto zna numer księgi, może ją bezpłatnie przeglądać w systemie teleinformatycznym Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, choć wydruk z przeglądania nie ma mocy dokumentu sądowego (art. 36⁴ ust. 6–7 u.k.w.h.). W dziale IV widać rodzaj hipoteki, jej sumę i walutę, wierzyciela oraz wierzytelność, którą zabezpiecza.

  • Wierzyciel inny niż bank wymaga ustalenia, czy dług nadal istnieje i czy wierzyciel jest osiągalny do wydania zgody w wymaganej formie.
  • Hipoteka przymusowa świadczy o tytule wykonawczym, zabezpieczeniu albo decyzji wobec właściciela i bywa sygnałem dalszych zaległości.
  • Wzmianka o wniosku w dziale IV oznacza, że wpis jest w toku: może to być wykreślenie, ale także nowa hipoteka.
  • Kilka hipotek o różnym pierwszeństwie oznacza kilku wierzycieli, z którymi trzeba rozliczyć się przy sprzedaży.

Odpis zwykły pokazuje ostatni stan wpisów i wzmianki, a odpis zupełny także wpisy wykreślone (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych). Treść działu IV nie pokazuje aktualnego salda długu, dlatego przed zakupem potrzebne jest zaświadczenie wierzyciela o wysokości zadłużenia. Przed podpisaniem umowy przedwstępnej warto zlecić sprawdzenie księgi wieczystej kancelarii, która oceni wpisy we wszystkich działach i zaproponuje zapisy umowy dotyczące spłaty hipoteki.

Warto przeczytać
Więcej informacji na temat sprawdzania stanu prawnego nieruchomości przed zakupem znajdziesz w tym artykule.
Czytaj artykuł

Mity o wykreśleniu hipoteki

„Po spłacie kredytu hipoteka znika z księgi sama.” Hipoteka co do zasady wygasa (art. 94 u.k.w.h.), ale wpis usuwa sąd na wniosek; do tego czasu działa domniemanie z art. 3 u.k.w.h.

„Bank sam złoży wniosek o wykreślenie.” Wierzyciel ma obowiązek umożliwić wykreślenie (art. 100 u.k.w.h.), co w praktyce oznacza wydanie dokumentu; wniosek składa zwykle właściciel.

„Wystarczy pismo od prywatnego pożyczkodawcy.” Poza bankami podstawą wpisu jest co do zasady dokument z podpisem notarialnie poświadczonym (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.).

„Opłata jest jedna, bez względu na liczbę hipotek.” Opłatę pobiera się co do zasady od każdego wykreślanego prawa (art. 45 ust. 2 i art. 46 u.k.s.c.).

Pomoc kancelarii przy wykreśleniu hipoteki i zakupie nieruchomości

Kancelaria PMTW w Tychach przygotowuje wnioski o wykreślenie hipotek i wpisów w księgach wieczystych, analizuje dokumenty wierzycieli pod kątem formy i treści oraz prowadzi sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy wierzyciel odmawia współpracy albo nie istnieje. Pomoc kancelarii jest szczególnie użyteczna przy hipotekach na rzecz osób prywatnych i nieistniejących spółek, przy hipotekach przymusowych oraz przy zakupie nieruchomości obciążonej hipoteką, gdy spłata długu sprzedającego ma nastąpić z ceny.

Sprawy związane z zakupem nieruchomości, w tym weryfikację księgi wieczystej przed podpisaniem umowy, prowadzimy także zdalnie, dla klientów z całej Polski. Pierwszy kontakt służy ustaleniu zakresu pracy i wynagrodzenia, zanim klient zdecyduje o zleceniu.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej?

Opłata sądowa od wniosku o wykreślenie jednej hipoteki wynosi 100 zł, czyli połowę opłaty od wpisu (art. 46 w zw. z art. 42 ust. 1 u.k.s.c.). Jeżeli wykreślasz dwie hipoteki, na przykład zwykłą i kaucyjną, licz się z opłatą od każdej z nich (art. 45 ust. 2 u.k.s.c.).

Czy po spłacie kredytu muszę sam złożyć wniosek?

Co do zasady tak. Bank jako wierzyciel musi wydać Ci dokument umożliwiający wykreślenie (art. 100 u.k.w.h.), ale wniosek na formularzu KW-WPIS składa zwykle właściciel nieruchomości (art. 626² § 5 KPC).

Czy zgoda prywatnego wierzyciela musi być podpisana u notariusza?

Co do zasady tak. Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepis szczególny nie przewiduje innej formy (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.). Taki przepis szczególny dotyczy banków (art. 95 ust. 1 Prawa bankowego).

Co zrobić, gdy wierzyciel hipoteczny nie żyje?

Zgodę na wykreślenie mogą co do zasady złożyć spadkobiercy wierzyciela, którzy wykażą następstwo prawne dokumentami spadkowymi. Jeżeli nie da się jej uzyskać, możesz wystąpić z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.).

Czy bank może uzależnić zgodę od dodatkowej opłaty?

Bank może pobierać opłaty przewidziane w umowie i taryfie, ale obowiązek umożliwienia wykreślenia po wygaśnięciu hipoteki wynika z ustawy (art. 100 u.k.w.h.). Jeżeli uważasz, że żądanie nie ma podstawy w umowie, warto przeanalizować jej postanowienia; zgoda nie może być przy tym warunkowa (art. 32 ust. 3 u.k.w.h.).

Skąd mam wiedzieć, że hipoteka została wykreślona?

Sąd zawiadamia uczestników o dokonanym wpisie (art. 626¹⁰ § 1 KPC). Możesz też sprawdzić dział IV w przeglądarce ksiąg wieczystych; wykreślona hipoteka nie widnieje w aktualnym stanie wpisów, ale pozostaje widoczna w odpisie zupełnym.

Czy hipoteka zabezpieczająca kredyt odnawialny wygasa po spłacie salda?

Nie zawsze. Jeżeli z tego samego stosunku prawnego mogą powstać kolejne wierzytelności, hipoteka trwa mimo spłaty (art. 94 u.k.w.h.). Po dziesięciu latach od wpisu, gdy wierzytelność nie powstała, możesz żądać zniesienia hipoteki za wynagrodzeniem (art. 99¹ ust. 1 u.k.w.h.).

Kupuję mieszkanie z hipoteką sprzedającego. Kto składa wniosek o jej wykreślenie?

To zależy od ustaleń w umowie. Wniosek może złożyć właściciel, a po nabyciu własności będziesz nim Ty (art. 626² § 5 KPC). Warto w umowie przedwstępnej i w akcie notarialnym ustalić, kto i kiedy składa wniosek, kto ponosi opłatę i w jakim terminie wierzyciel wyda zgodę.

Podstawa merytoryczna artykułu

Ostatnia aktualizacja: listopad 2026 r. Stan prawny na dzień publikacji.

Podstawy prawne: art. 2, art. 3 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 pkt 4, art. 29, art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 3, art. 36⁴ ust. 6 i 7, art. 65 ust. 1, art. 67, art. 94, art. 99 ust. 1 i 2, art. 99¹ ust. 1 i 2, art. 100, art. 109 ust. 1, art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; art. 10 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw; art. 626¹ § 1 i 2, art. 626² § 1, 3 i 5, art. 626⁴ § 1, art. 626⁶ § 1, art. 626⁷ § 1–3, art. 626⁸ § 2, 6 i 7, art. 626⁹, art. 626¹⁰ § 1 i 3, art. 130² § 1, art. 509¹ § 1, art. 518¹ § 1¹ i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego; art. 64 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 2, art. 46 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; art. 95 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe; art. 92 § 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie; art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie wysokości opłat za czynności Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych; § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych.

Treść niniejszego artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.