Jak czytać księgę wieczystą. Działy I–IV, wzmianki, ostrzeżenia, roszczenia

Księga wieczysta jest rejestrem sądowym, który pokazuje stan prawny nieruchomości: kto jest właścicielem, jakie prawa i roszczenia ją obciążają i czy ciąży na niej hipoteka. Księgi wieczyste są jawne, a nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów ani wniosków, o których uczyniono w księdze wzmiankę (art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dalej u.k.w.h.).

Dla kupującego oznacza to, że treść księgi działa na jego korzyść, ale też przeciwko niemu. Wpis, którego kupujący nie przeczytał albo nie zrozumiał, wywołuje skutki tak samo, jak wpis przeanalizowany przed podpisaniem umowy. Dlatego przed zakupem trzeba odczytać nie tylko to, kto jest właścicielem, ale także wzmianki, ostrzeżenia i roszczenia oraz ustalić, w jakim zakresie kupującego chroni rękojmia wiary publicznej.

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Księgi wieczyste są jawne i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów ani wzmianek (art. 2 u.k.w.h.). Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym jest wzruszalne.
  • Przeglądanie księgi przez internet jest bezpłatne dla każdego, kto zna jej numer, ale wydruk nie ma mocy dokumentu. Odpis z Centralnej Informacji kosztuje od 31 marca 2026 r. przez internet 30 zł (zwykły) albo 75 zł (zupełny).
  • Księga ma cztery działy: I-O i I-Sp (oznaczenie nieruchomości i prawa związane z własnością), II (właściciel), III (prawa, ograniczenia i roszczenia) oraz IV (hipoteki).
  • Wzmianka o wniosku i ostrzeżenie wyłączają rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 u.k.w.h.).
  • Rękojmia nie chroni nabycia nieodpłatnego ani nabywcy w złej wierze i nie działa przeciwko niektórym prawom nieujawnionym w księdze, w tym dożywociu i służebności drogi koniecznej (art. 6 i 7 u.k.w.h.).

Co wynika z treści księgi wieczystej

Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 u.k.w.h.); mogą być prowadzone także dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (art. 1 ust. 3 u.k.w.h.). Z wpisami wiążą się trzy zasady, które decydują o tym, jak czytać księgę.

  • Jawność. Księgę może przejrzeć każdy, kto zna jej numer, a nieznajomość wpisów i wzmianek nie chroni (art. 2 u.k.w.h.).
  • Domniemanie zgodności. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 3 ust. 1–2 u.k.w.h.). Przeciwko domniemaniu z wpisu nie można powoływać się na domniemanie wynikające z posiadania (art. 4 u.k.w.h.).
  • Rękojmia wiary publicznej. W razie niezgodności między księgą a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść nabywcy, który spełnia ustawowe przesłanki (art. 5 u.k.w.h.).

Domniemanie z art. 3 u.k.w.h. jest wzruszalne: można je obalić w procesie, na przykład w sprawie o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Księga nie jest więc dowodem ostatecznym, lecz punktem wyjścia, od którego zaczyna się sprawdzanie nieruchomości.

Jak uzyskać dostęp do treści księgi

Numer księgi wieczystej składa się z kodu wydziału sądu, numeru księgi i cyfry kontrolnej. Podaje go zwykle sprzedający, znajduje się też w akcie notarialnym nabycia i w wypisie z rejestru gruntów. Każdy, kto zna numer księgi wieczystej, może bezpłatnie przeglądać księgę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 36⁴ ust. 6 u.k.w.h.), czyli przeglądarki Elektronicznych Ksiąg Wieczystych.

Wydruki treści wyświetlonych w trybie przeglądania nie mają mocy dokumentów wydawanych przez sąd (art. 36⁴ ust. 7 u.k.w.h.). Do banku, notariusza czy sądu potrzebny jest odpis, wyciąg albo zaświadczenie wydane przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych (art. 36⁴ ust. 2–3 u.k.w.h.). Dokument pobrany przez internet i jego wydruk mają moc dokumentu sądowego, jeżeli zawierają cechy umożliwiające weryfikację z centralną bazą danych ksiąg wieczystych (art. 36⁴ ust. 4 u.k.w.h. w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2026 r.).

Odpis zwykły czy zupełny

Odpis zwykły przedstawia ostatni stan wpisów w księdze oraz wzmianki o wnioskach, skargach, apelacjach i wszczęciu postępowań z urzędu; odpis zupełny pokazuje dodatkowo wpisy wykreślone (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych). Przy zakupie odpis zupełny pozwala prześledzić ujawnioną w księdze historię nieruchomości, w tym zmiany właścicieli oraz wykreślone hipoteki, roszczenia i wpisy egzekucyjne. Nie obejmuje jednak zdarzeń, które nigdy nie zostały w księdze ujawnione.

W księgach przeniesionych z wersji papierowej do systemu teleinformatycznego odpis zupełny obejmuje wpisy wykreślone dopiero od chwili tego przeniesienia (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Starsza historia znajduje się w aktach księgi, przechowywanych w sądzie. Akta może przeglądać, w obecności pracownika sądu, osoba mająca interes prawny oraz notariusz (art. 36¹ ust. 2 u.k.w.h.); ocena, czy wnioskodawca ma interes prawny, należy do sądu.

Opłaty za odpisy od 31 marca 2026 r.

Od 31 marca 2026 r. obowiązują nowe stawki opłat za dokumenty z Centralnej Informacji, wprowadzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 410). Zestawienia podające 20 zł za odpis zwykły i 50 zł za odpis zupełny opierają się na rozporządzeniu z 2013 r., które utraciło moc z dniem 31 marca 2026 r.

DokumentWniosek przez internet (samodzielny wydruk)Wniosek papierowy
Odpis zwykły30 zł45 zł
Odpis zupełny75 zł90 zł
Wyciąg z jednego działu10 zł25 zł
Wyciąg z czterech działów40 zł45 zł
Zaświadczenie o zamknięciu księgi10 zł15 zł
Przeglądanie księgi w systemiebezpłatnie (wydruk bez mocy dokumentu)nie dotyczy

Chcesz sprawdzić księgę wieczystą przed umową przedwstępną i wpłatą zadatku?

Kancelaria PMTW w Tychach – weryfikacja księgi wieczystej i stanu prawnego nieruchomości przed zakupem, także zdalnie, dla klientów z całej Polski.

adw. Tomasz Winiarski

Tomasz Winiarski

adwokat

533 111 368

r. pr. Piotr Michałowski

Piotr Michałowski

radca prawny

606 101 331


Kancelaria Prawna PMTW

ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy

kancelaria@pmtw.pl

Cztery działy księgi wieczystej

Księga wieczysta zawiera cztery działy (art. 25 ust. 1 u.k.w.h.). W systemie teleinformatycznym dział pierwszy prezentowany jest w dwóch częściach: I-O (oznaczenie nieruchomości) i I-Sp (spis praw związanych z własnością). Dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu struktura jest podobna: dział I oznacza lokal i nieruchomość, z którą jest związany, a dział III obejmuje ograniczenia w rozporządzaniu prawem oraz inne prawa i roszczenia (art. 25 ust. 2 u.k.w.h.).

DziałCo zawieraCo powinno zwrócić uwagę kupującego
I-Ooznaczenie nieruchomości: położenie, działki, powierzchnia, przy lokalu jego opisrozbieżność z ewidencją gruntów lub ofertą, brak części działek
I-Spprawa związane z własnością, np. służebność na rzecz nieruchomości, udział w nieruchomości wspólnejbrak służebności drogowej przy działce bez dostępu do drogi
IIwłaściciel albo użytkownik wieczysty, podstawa nabycia, udziałysprzedający inny niż wpisany, współwłaściciele, wzmianka o wniosku
IIIograniczone prawa rzeczowe (bez hipotek), ograniczenia w rozporządzaniu, prawa osobiste i roszczeniadożywocie, służebność osobista, egzekucja, roszczenie o przeniesienie własności, ostrzeżenie
IVhipotekisuma i wierzyciel, hipoteka przymusowa, wzmianka o wniosku

Dział I-O: oznaczenie nieruchomości

Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (art. 26 ust. 1 u.k.w.h.), czyli ewidencji gruntów i budynków. W dziale I-O widać numery działek, obręb, położenie, sposób korzystania i powierzchnię, a w księdze lokalu także jego opis i powierzchnię. Rozbieżność z ewidencją albo z ofertą wymaga wyjaśnienia przed umową, bo może oznaczać nieaktualne dane, a czasem także to, że przedmiotem sprzedaży jest coś innego niż to, co pokazuje sprzedający.

Dział I-Sp: prawa związane z własnością

Dział I-Sp zawiera prawa, które przysługują każdorazowemu właścicielowi nieruchomości, na przykład służebność gruntową przejazdu przez działkę sąsiada. W księdze lokalu ujawnia się tu w praktyce udział w nieruchomości wspólnej. Przy działce bez bezpośredniego dostępu do drogi publicznej brak wpisu służebności w dziale I-Sp jest sygnałem, który wymaga wyjaśnienia, choć dostęp może też wynikać z prawa nieujawnionego albo z drogi wewnętrznej.

Dział II: własność

Dział II wskazuje właściciela albo użytkownika wieczystego, jego dane identyfikacyjne, wysokość udziałów przy współwłasności i podstawę nabycia, na przykład umowę sprzedaży, darowiznę, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Sprzedającym powinna być osoba wpisana w dziale II albo osoba, która wykaże następstwo prawne po niej, na przykład spadkobierca z dokumentem spadkowym. Wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być wpisem dotknięte, jest albo zostaje jednocześnie wpisana jako uprawniona (art. 34 u.k.w.h.).

Przy czytaniu działu II znaczenie ma także podstawa nabycia. Nabycie przez sprzedającego w drodze spadku lub darowizny może rodzić dodatkowe pytania, na przykład o dział spadku albo roszczenia innych spadkobierców, a stan rodzinny sprzedającego może wymagać udziału małżonka w transakcji. Ocena tych okoliczności wykracza poza samą treść księgi.

Dział III: prawa, ograniczenia i roszczenia

Dział III jest przeznaczony na wpisy ograniczonych praw rzeczowych z wyjątkiem hipotek, ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością oraz innych praw i roszczeń z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek (art. 25 ust. 1 pkt 3 u.k.w.h.). Ujawnia się tu w szczególności służebności i użytkowanie (art. 25 ust. 1 pkt 3 u.k.w.h.), a także prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia oraz roszczenia o przeniesienie własności (art. 16 ust. 2 pkt 1–2 u.k.w.h.).

Pojawia się tu również wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, o który komornik wnosi jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania do zapłaty (art. 924 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej KPC). Rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie, a czynności egzekucyjne są skuteczne także wobec nabywcy (art. 930 § 1 KPC). Nabywca nie staje się przez to osobistym dłużnikiem egzekwowanego zobowiązania, ale egzekucja może być nadal prowadzona z nabytej nieruchomości.

Dział IV: hipoteki

Dział IV jest przeznaczony na wpisy dotyczące hipotek (art. 25 ust. 1 pkt 4 u.k.w.h.). Hipoteka pozwala wierzycielowi dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością (art. 65 ust. 1 u.k.w.h.), dlatego zmiana właściciela jej nie usuwa. Z działu IV wynika suma hipoteki, waluta, wierzyciel i zabezpieczona wierzytelność, ale nie aktualne saldo długu.

Wierzycielem może być bank, ale też osoba prywatna, spółka albo wierzyciel, który uzyskał hipotekę przymusową na podstawie tytułu wykonawczego, postanowienia o zabezpieczeniu lub decyzji administracyjnej (art. 109 ust. 1 i art. 110 u.k.w.h.). Hipoteka przymusowa wskazuje, że wobec właściciela istnieje tytuł albo zabezpieczenie, co uzasadnia sprawdzenie, czy na nieruchomości nie ciążą dalsze zaległości.

Warto przeczytać
Więcej informacji na temat wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej znajdziesz w tym artykule.
Czytaj artykuł

Wzmianka w księdze wieczystej

Wzmianka jest informacją, że do sądu wpłynął wniosek o wpis, który nie został jeszcze rozpoznany. Wniosek rejestruje się w dzienniku ksiąg wieczystych, a niezwłocznie potem zamieszcza się w odpowiednim dziale księgi wzmiankę o wniosku; przy wniosku złożonym elektronicznie wzmianka pojawia się automatycznie z chwilą umieszczenia wniosku w systemie (art. 626⁷ § 1–2 KPC). Wzmiankę wpisuje się także po wniesieniu apelacji (art. 626¹¹ § 1 KPC) oraz skargi na wpis dokonany przez referendarza (art. 626⁷ § 4 KPC).

Wzmiankę wykreśla się z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu albo po uprawomocnieniu się odmowy, odrzucenia, umorzenia lub zwrotu wniosku (art. 626⁷ § 3 KPC). Wpis ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.). Wzmianka wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 u.k.w.h.), a nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wniosków, o których uczyniono wzmiankę (art. 2 u.k.w.h.).

Znaczenie wzmianki zależy od działu i treści wniosku. W dziale II może oznaczać, że nieruchomość została już sprzedana albo darowana i wniosek o wpis nowego właściciela czeka na rozpoznanie. W dziale IV może dotyczyć zarówno wykreślenia, jak i wpisu nowej hipoteki. Sam numer wzmianki nie pokazuje treści wniosku; ustalenie jej wymaga zwykle sięgnięcia do akt księgi albo dokumentów od sprzedającego.

Ostrzeżenie w księdze wieczystej

Ostrzeżenie informuje o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym albo o roszczeniu o usunięcie takiej niezgodności. Osoba, której prawo nie jest wpisane, jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia, może żądać usunięcia niezgodności (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.).

Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie, którego podstawą jest nieprawomocne orzeczenie sądu albo postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia (art. 10 ust. 2 u.k.w.h.). Sąd z urzędu wpisuje ostrzeżenie także wtedy, gdy sam dostrzeże niezgodność treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym (art. 626¹³ § 1 KPC). Opłata od wniosku o wpis ostrzeżenia wynosi 100 zł (art. 44 ust. 1 pkt 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej u.k.s.c.).

Ostrzeżenie wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 u.k.w.h.). Kupujący nabywający nieruchomość z ostrzeżeniem nie może więc liczyć na to, że treść księgi rozstrzygnie na jego korzyść. Ostrzeżenie sygnalizuje poważną niezgodność stanu ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym albo roszczenie o jej usunięcie. Może wiązać się ze sporem sądowym, ale może też zostać wpisane z urzędu, gdy niezgodność dostrzeże sam sąd.

Księga wieczysta pokazuje wpisy, które trzeba uregulować przed zakupem?

Kancelaria PMTW w Tychach – analiza ksiąg wieczystych i ich akt przed zakupem nieruchomości, ocena wzmianek, ostrzeżeń, roszczeń i hipotek, wnioski o wykreślenie roszczeń i innych obciążeń, sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

adw. Tomasz Winiarski

Tomasz Winiarski

adwokat

533 111 368

r. pr. Piotr Michałowski

Piotr Michałowski

radca prawny

606 101 331


Kancelaria Prawna PMTW

ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy

kancelaria@pmtw.pl

Roszczenia w dziale III

Poza prawami rzeczowymi w księdze mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia, w szczególności roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, także przyszłe (art. 16 ust. 1–2 u.k.w.h.). Przez ujawnienie w księdze prawo osobiste lub roszczenie uzyskuje skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu (art. 17 u.k.w.h.).

Przykładem jest roszczenie kupującego o zawarcie umowy przyrzeczonej, wynikające z umowy przedwstępnej sporządzonej w sposób pozwalający dochodzić zawarcia tej umowy i stanowiącej podstawę wpisu – w praktyce najczęściej z aktu notarialnego. Jeżeli takie roszczenie zostało ujawnione, a właściciel sprzeda nieruchomość komuś innemu, uprawniony może je realizować także wobec późniejszego nabywcy (art. 17 u.k.w.h.). O pierwszeństwie prawa, którego ustanowienie było przedmiotem roszczenia, rozstrzyga chwila złożenia wniosku o wpis roszczenia (art. 20 ust. 2 u.k.w.h.). Dlatego roszczenie wpisane w dziale III na rzecz osoby trzeciej wymaga wyjaśnienia przed każdą płatnością na rzecz sprzedającego.

Warto przeczytać
Więcej informacji na temat umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości znajdziesz w tym artykule.
Czytaj artykuł

Wniosek o wykreślenie roszczenia z księgi wieczystej

Ustawa przewiduje uproszczoną drogę dla roszczeń, które nie zostały zrealizowane. Roszczenie o przeniesienie własności albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego może być po upływie roku od dnia wpisu wykreślone na jednostronne żądanie właściciela, jeżeli w tym terminie nie złożono wniosku o wpis prawa, którego roszczenie dotyczy (art. 19 ust. 1 u.k.w.h.). Jeżeli wniosek złożono, ale go nie uwzględniono, roszczenie może być wykreślone z chwilą uprawomocnienia się odmowy.

Termin się przedłuża, jeżeli uprawniony wykaże przed upływem roku, że wystąpił do sądu o przeniesienie lub ustanowienie prawa; wtedy roczny termin liczy się od zakończenia postępowania, a przy oddaleniu żądania roszczenie może być wykreślone z chwilą zakończenia postępowania (art. 19 ust. 2 u.k.w.h.). Dla części roszczeń nabywców lokali i domów, do których nie stosuje się ustawy deweloperskiej, roczny termin liczy się od dnia wymagalności roszczenia (art. 19 ust. 3 u.k.w.h.).

Poza trybem z art. 19 u.k.w.h. podstawą wykreślenia roszczenia może być zgoda uprawnionego z podpisem notarialnie poświadczonym (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.) albo prawomocne orzeczenie w sprawie o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 i art. 31 ust. 2 u.k.w.h.). Wniosek składa się na urzędowym formularzu (art. 626² § 1 KPC). Od wniosku o wpis roszczenia pobiera się 150 zł (art. 43 pkt 3 u.k.s.c.), a od wniosku o wykreślenie połowę tej kwoty (art. 46 u.k.s.c.), czyli 75 zł.

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych i jej granice

Rękojmia chroni tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (art. 5 u.k.w.h.). Jeżeli księga pokazuje jako właściciela osobę, która w rzeczywistości nim nie jest, nabywca spełniający przesłanki ustawowe może nabyć prawo tak, jak gdyby treść księgi była prawdziwa.

Ochrona ma jednak wyraźne granice. Rękojmia nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych ani dokonanych na rzecz nabywcy w złej wierze (art. 6 ust. 1 u.k.w.h.). W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć (art. 6 ust. 2 u.k.w.h.). Dla oceny dobrej lub złej wiary rozstrzygająca jest co do zasady chwila złożenia wniosku o wpis. Jeżeli jednak rozporządzenie, na podstawie którego nabywca ma zostać wpisany, nastąpiło dopiero po złożeniu wniosku, oceny dokonuje się na chwilę, w której rozporządzenie doszło do skutku (art. 6 ust. 3 u.k.w.h.).

Rękojmia nie działa też przeciwko niektórym prawom, nawet jeżeli nie zostały ujawnione w księdze (art. 7 u.k.w.h.).

Prawo lub okolicznośćSkutek dla nabywcyPodstawa
prawa obciążające nieruchomość z mocy ustawynabywca je nabywa wraz z nieruchomościąart. 7 pkt 1 u.k.w.h.
prawo dożywociarękojmia nie chroni przed dożywociemart. 7 pkt 2 u.k.w.h.
służebności ustanowione decyzją organu administracjijak wyżejart. 7 pkt 3 u.k.w.h.
służebność drogi koniecznej lub związana z przekroczeniem granicy przy budowiejak wyżejart. 7 pkt 4 u.k.w.h.
służebność przesyłujak wyżejart. 7 pkt 5 u.k.w.h.
wzmianka o wniosku, skardze, apelacji, skardze kasacyjnej albo ostrzeżenierękojmia wyłączonaart. 8 u.k.w.h.
nabycie nieodpłatne albo w złej wierzebrak ochronyart. 6 u.k.w.h.

Dożywocie wymaga szczególnej uwagi. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, obejmuje to w braku odmiennej umowy w szczególności przyjęcie zbywcy jako domownika i zapewnienie mu mieszkania (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego). Prawo dożywocia obciąża nieruchomość także po jej sprzedaży, a rękojmia nie chroni przed nim kupującego (art. 7 pkt 2 u.k.w.h.).

Wpisy, które powinny zaniepokoić kupującego

  • Wzmianka o wniosku w dziale II albo IV, której treści sprzedający nie potrafi wyjaśnić dokumentami.
  • Ostrzeżenie o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym albo o roszczeniu o uzgodnienie treści księgi.
  • Wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości w dziale III.
  • Roszczenie o przeniesienie własności na rzecz osoby trzeciej, na przykład z innej umowy przedwstępnej.
  • Prawo dożywocia, służebność mieszkania albo użytkowanie na rzecz osoby trzeciej.
  • Hipoteka przymusowa albo hipoteka na rzecz wierzyciela prywatnego w dziale IV.
  • Sprzedający inny niż osoba wpisana w dziale II, bez dokumentów wykazujących następstwo prawne.
  • Rozbieżność oznaczenia nieruchomości w dziale I-O z ewidencją gruntów lub ofertą.

Żaden z tych wpisów sam w sobie nie przesądza, że transakcji nie da się przeprowadzić. Każdy wymaga jednak ustalenia, czego dotyczy, i odpowiedniego zapisu w umowie, na przykład co do terminu wykreślenia, sposobu spłaty albo warunku, od którego zależy zapłata ceny.

W czym pomagamy
Więcej informacji na temat ksiąg wieczystych i hipoteki znajdziesz na stronie tej usługi.
Zobacz usługę

Mity o księdze wieczystej

„Pusty dział III oznacza brak obciążeń.” Rękojmia nie działa przeciwko niektórym prawom nieujawnionym w księdze, w tym dożywociu i służebności drogi koniecznej (art. 7 u.k.w.h.).

„Wydruk z przeglądarki to dokument.” Wydruki z trybu przeglądania nie mają mocy dokumentów sądowych (art. 36⁴ ust. 7 u.k.w.h.); do tego służy odpis.

„Wzmianka to tylko informacja.” Wzmianka wyłącza rękojmię (art. 8 u.k.w.h.), a wpis, którego dotyczy, ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.).

„Rękojmia chroni każdego nabywcę.” Nie chroni nabycia nieodpłatnego ani nabywcy w złej wierze (art. 6 u.k.w.h.).

Pomoc kancelarii przy weryfikacji księgi wieczystej przed zakupem

Kancelaria PMTW w Tychach analizuje księgi wieczyste i ich akta przed zakupem nieruchomości, ocenia znaczenie wzmianek, ostrzeżeń, roszczeń i hipotek dla planowanej transakcji, przygotowuje wnioski o wykreślenie roszczeń i innych obciążeń oraz prowadzi sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Pomoc kancelarii jest szczególnie użyteczna przed podpisaniem umowy przedwstępnej i przed wpłatą zadatku, gdy treść księgi pokazuje wpisy wymagające uregulowania w umowie.

Weryfikację księgi wieczystej i stanu prawnego nieruchomości przed zakupem prowadzimy także zdalnie, dla klientów z całej Polski. Pierwszy kontakt służy ustaleniu zakresu pracy i wynagrodzenia, zanim klient zdecyduje o zleceniu.

Najczęstsze pytania

Gdzie sprawdzę księgę wieczystą za darmo?

W przeglądarce Elektronicznych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości. Wystarczy numer księgi; przeglądanie jest bezpłatne (art. 36⁴ ust. 6 u.k.w.h.), ale wydruk nie ma mocy dokumentu sądowego (art. 36⁴ ust. 7 u.k.w.h.).

Czy przed zakupem lepiej wziąć odpis zwykły czy zupełny?

Odpis zupełny pokazuje także wpisy wykreślone, więc pozwala Ci prześledzić historię nieruchomości (§ 4 ust. 1 rozporządzenia MS z 24.03.2026 w sprawie CIKW). Pobrany przez internet kosztuje 75 zł, odpis zwykły 30 zł (Dz.U. 2026 poz. 410).

Czy mogę kupić mieszkanie, gdy w księdze jest wzmianka?

Możesz, ale wzmianka wyłącza rękojmię wiary publicznej (art. 8 u.k.w.h.), a wpis, którego dotyczy, będzie miał moc wsteczną od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.). Zanim zapłacisz, ustal, czego dotyczy wniosek.

Co oznacza ostrzeżenie w dziale III?

Ostrzeżenie informuje o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym albo o roszczeniu o jej usunięcie (art. 10 ust. 2 u.k.w.h., art. 626¹³ § 1 KPC). Jeżeli kupujesz nieruchomość z ostrzeżeniem, rękojmia Cię nie chroni (art. 8 u.k.w.h.).

Jak wykreślić roszczenie, które ktoś wpisał kilka lat temu?

Jeżeli chodzi o roszczenie o przeniesienie własności, a od wpisu minął rok i uprawniony nie złożył wniosku o wpis prawa ani nie wykazał, że wystąpił do sądu, możesz żądać wykreślenia jednostronnie (art. 19 ust. 1–2 u.k.w.h.). Opłata wynosi 75 zł (art. 46 w zw. z art. 43 pkt 3 u.k.s.c.).

Czy hipoteka w dziale IV znika po zmianie właściciela?

Nie. Hipoteka obciąża nieruchomość bez względu na to, czyją stała się własnością (art. 65 ust. 1 u.k.w.h.). Jeżeli kupujesz nieruchomość z hipoteką, w umowie trzeba ustalić spłatę długu i wykreślenie wpisu.

Czy sprzedający musi być wpisany w dziale II?

Co do zasady tak, albo musi wykazać dokumentami następstwo prawne po osobie wpisanej, na przykład jako spadkobierca (art. 34 u.k.w.h.). Jeżeli zbywca nie jest osobą ujawnioną w księdze jako uprawniona, nabywca nie korzysta z rękojmi w zakresie nabycia od tej osoby; rękojmia chroni bowiem nabycie od osoby uprawnionej według treści księgi (art. 5 u.k.w.h.).

Czy zobaczę dożywocie w księdze wieczystej?

Prawo dożywocia może być ujawnione w dziale III (art. 16 ust. 2 pkt 1 u.k.w.h.), ale rękojmia wiary publicznej nie działa przeciwko niemu także wtedy, gdy nie zostało ujawnione (art. 7 pkt 2 u.k.w.h.). Warto więc zapytać sprzedającego o podstawę jego nabycia.

Kto może przejrzeć akta księgi wieczystej?

Osoba mająca interes prawny oraz notariusz, w obecności pracownika sądu (art. 36¹ ust. 2 u.k.w.h.). Jeżeli nie masz pewności, czy wykażesz interes prawny, rozważ udział notariusza albo pełnomocnika.

Podstawa merytoryczna artykułu

Ostatnia aktualizacja: listopad 2026 r. Stan prawny na dzień publikacji.

Podstawy prawne: art. 1 ust. 1 i 3, art. 2, art. 3 ust. 1 i 2, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1–3, art. 7 pkt 1–5, art. 8, art. 10 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17, art. 19 ust. 1–3, art. 20 ust. 2, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1, art. 29, art. 31 ust. 1 i 2, art. 34, art. 36¹ ust. 2, art. 36⁴ ust. 2–4, 6 i 7, art. 65 ust. 1, art. 109 ust. 1, art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 1066); ustawa z dnia 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym; art. 626² § 1, art. 626⁷ § 1–4, art. 626¹¹ § 1, art. 626¹³ § 1, art. 924 § 1, art. 930 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego; art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; art. 43 pkt 3, art. 44 ust. 1 pkt 5, art. 46 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie wysokości opłat za czynności Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych; § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych.

Treść niniejszego artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.