Kontrahent nie zapłacił faktury, a od terminu minęły już trzy miesiące. Pytanie nie brzmi „czy mam rację” – bo zwykle masz. Brzmi: ile to potrwa, ile będzie kosztowało i czy na koncie dłużnika cokolwiek zostanie, gdy dojdziesz do komornika. Poniżej pełna ścieżka odzyskiwania należności B2B: od sprawdzenia dłużnika, przez wybór trybu sądowego, po egzekucję i to, co robić, gdy okaże się bezskuteczna.
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Zanim wyślesz wezwanie, sprawdź dłużnika w KRS/CEIDG, Krajowym Rejestrze Zadłużonych, MSiG, rejestrach dłużników, na białej liście VAT i w księgach wieczystych – wygrany proces przeciwko firmie bez majątku to najkosztowniejszy błąd windykacji.
- Do kwoty głównej doliczasz odsetki: ustawowe za opóźnienie 9,25%, w transakcjach handlowych 13,75% (II półrocze 2026 r.) oraz rekompensatę 40, 70 albo 100 EUR za koszty odzyskiwania należności.
- Wpis do biura informacji gospodarczej w relacji B2B: dług co najmniej 500 zł, wymagalny od co najmniej 30 dni, po wezwaniu z ostrzeżeniem doręczonym co najmniej miesiąc wcześniej.
- O tempie sprawy decydują dokumenty, nie wysokość długu: zaakceptowany rachunek, uznanie długu albo weksel otwierają postępowanie nakazowe (art. 485 KPC) – powód płaci 1/4 opłaty, a dłużnik za zarzuty 3/4.
- Zabezpieczenie roszczenia (art. 730 i n. KPC) pozwala zająć rachunek dłużnika przed wyrokiem; przy transakcjach handlowych do 75 000 zł i opóźnieniu co najmniej 3 miesięcy interes prawny uważa się za uprawdopodobniony.
- Bezskuteczna egzekucja otwiera kolejne drogi: odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. (art. 299 KSH), skargę pauliańską (art. 527 KC) i zawiadomienie z art. 300 KK.
Spis treści
Zanim wyślesz wezwanie – sprawdź, czy jest z czego egzekwować
Najkosztowniejszy błąd w windykacji to wygrany proces przeciwko firmie, która nie ma majątku. Zanim poniesiesz opłatę sądową i koszty pełnomocnika, poświęć godzinę na weryfikację dłużnika. Sprawdź:
- KRS i CEIDG – czy podmiot istnieje, kto reprezentuje spółkę, czy nie trwa likwidacja.
- Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) – czy wobec dłużnika nie toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne.
- Monitor Sądowy i Gospodarczy – ogłoszenia o przekształceniach, likwidacji, upadłości.
- Rejestry dłużników (BIG, KRD) – czy inni wierzyciele już go zgłosili.
- Biała lista podatników VAT – status rejestracji i rachunki firmowe.
- Księgi wieczyste – czy dłużnik ma nieruchomości i jak są obciążone.
Wynik tej analizy realnie zmienia strategię. Wobec firmy z majątkiem opłaca się iść ścieżką sądową do końca. Wobec spółki bez aktywów sensowniejsze bywa szybkie porozumienie na część kwoty albo od razu przygotowanie gruntu pod odpowiedzialność członków zarządu.
Etap 1: Windykacja polubowna – najtańsza i najszybsza
Wezwanie do zapłaty to nie formalność, tylko element strategii procesowej. Powinno zawierać kwotę główną, numery faktur, naliczone odsetki, wskazanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, konkretny termin zapłaty i zapowiedź dalszych kroków. Wysyłaj listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i równolegle e-mailem.
Na tym etapie warto zabiegać o jednoznaczne potwierdzenie zadłużenia. Potwierdzenie salda, prośba o raty, częściowa zapłata albo wiadomość zapowiadająca zapłatę mogą stanowić uznanie niewłaściwe i przerwać bieg przedawnienia, jeżeli z okoliczności wynika świadomość istnienia roszczenia, a termin nie upłynął wcześniej. Ocena zależy od treści oświadczenia i kontekstu, dlatego korespondencję trzeba zachować w całości.
Wpis do rejestru dłużników jako narzędzie nacisku
Przekazanie informacji do biura informacji gospodarczej może wpłynąć na ocenę wiarygodności płatniczej dłużnika i jego dostęp do finansowania. W relacjach B2B wpis jest dopuszczalny po spełnieniu ustawowych warunków, w szczególności gdy:
- zobowiązanie wynosi co najmniej 500 zł,
- upłynęło co najmniej 30 dni od terminu wymagalności,
- co najmniej miesiąc wcześniej doręczyłeś dłużnikowi wezwanie z ostrzeżeniem o zamiarze przekazania danych do konkretnego biura informacji gospodarczej – listem poleconym albo do rąk własnych na właściwy adres; doręczenie elektroniczne jest wystarczające tylko wtedy, gdy umowa przewiduje taki sposób składania oświadczeń.
Po całkowitym wykonaniu albo wygaśnięciu zobowiązania wierzyciel powinien niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni, zażądać od biura aktualizacji lub usunięcia informacji. Przy częściowej spłacie albo zmianie danych obowiązuje odpowiedni obowiązek aktualizacji. Naruszenie tych obowiązków może skutkować sankcją pieniężną.
Gdzie kończy się legalny nacisk
Uporczywe i nadmiernie ingerujące telefony, nachodzenie, wywieranie presji na rodzinę dłużnika czy publikowanie niesprawdzonych informacji o zadłużeniu może prowadzić do odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych, przepisów o danych osobowych, a w skrajnych przypadkach – gdy spełnione są ustawowe znamiona uporczywego nękania – także z art. 190a Kodeksu karnego. Legalne narzędzia to rzetelne wezwania, negocjacje, wpis do BIG po spełnieniu warunków i postępowanie sądowe.
Egzekucja okazała się bezskuteczna albo dłużnik wyprowadził majątek?
Kancelaria PMTW w Tychach – sprawy przeciwko członkom zarządu spółek (art. 299 KSH), skarga pauliańska, ocena odpowiedzialności wspólników.
Kancelaria Prawna PMTW
ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy
Ile możesz doliczyć do faktury?
Zanim złożysz pozew, policz całą wierzytelność – nie tylko kwotę główną.
| Składnik | Podstawa | Wysokość (wrzesień 2026 r.) |
|---|---|---|
| Odsetki ustawowe za opóźnienie | art. 481 § 2 KC – stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p. | 9,25% w skali roku |
| Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych | stopa referencyjna NBP + 10 p.p.; dla publicznego podmiotu leczniczego + 8 p.p. | 13,75% w skali roku; 11,75%, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy (II półrocze 2026 r.) |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie | dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie | 18,50% w skali roku |
| Rekompensata za koszty odzyskiwania należności | art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom | 40 EUR (świadczenie do 5 000 zł włącznie), 70 EUR (powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł), 100 EUR (od 50 000 zł włącznie) |
Trzy rzeczy warto zapamiętać. Po pierwsze, odsetki za opóźnienie biegną co do zasady od dnia następującego po terminie płatności, bez potrzeby osobnego wezwania. Po drugie, rekompensata z art. 10 ustawy należy się od dnia nabycia prawa do odsetek. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-78/22 potwierdził, że przy kolejnych dostawach lub usługach w ramach jednej umowy z odrębnymi terminami płatności rekompensata może przysługiwać od każdej opóźnionej płatności; nie oznacza to jednak automatycznego mnożenia jej przez każdy dokument księgowy, jeżeli dokumenty dotyczą jednego świadczenia pieniężnego. Po trzecie, ponad ryczałt można dochodzić uzasadnionych, rzeczywiście poniesionych kosztów odzyskiwania należności.
W transakcjach handlowych między przedsiębiorcami termin zapłaty co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni od doręczenia faktury lub rachunku, ale strony mogą wyraźnie ustalić dłuższy termin, jeżeli nie jest on rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela. Wyjątek stanowi relacja, w której dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem podmiot z sektora MŚP – wówczas termin nie może przekroczyć 60 dni. Gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny, limit wynosi zasadniczo 30 dni, a dla publicznego podmiotu leczniczego 60 dni.
Etap 2: Wybór trybu sądowego – to decyzja o czasie i koszcie
O tempie sprawy decyduje nie wysokość długu, lecz jakość dokumentów, którymi dysponujesz. Dlatego wybór trybu zaczyna się od przeglądu teczki, a nie od kalkulatora.
Postępowanie nakazowe – najmocniejsza opcja
Jeżeli dysponujesz zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem, wezwaniem do zapłaty wraz z pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu, dokumentem urzędowym albo prawidłowym wekslem lub czekiem, warto zbadać przesłanki postępowania nakazowego z art. 485 KPC. Nie każda niekwestionowana faktura jest automatycznie „zaakceptowanym rachunkiem”. Tryb nakazowy daje trzy istotne przewagi:
- nakaz zapłaty wydawany jest na posiedzeniu niejawnym, bez rozprawy;
- nakaz zapłaty od chwili wydania stanowi z urzędu tytuł zabezpieczenia, więc wierzyciel może wystąpić o wykonanie zabezpieczenia jeszcze przed prawomocnością; zakres i sposób zabezpieczenia zależą od przepisów oraz treści nakazu;
- wniesienie zarzutów wymaga od dłużnika opłaty w wysokości 3/4 opłaty sądowej, co realnie zniechęca do gry na zwłokę.
Postępowanie upominawcze i EPU
Gdy dokumenty nie spełniają wymogów trybu nakazowego, sąd może wydać nakaz w postępowaniu upominawczym. Sprzeciw pozwanego powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonej części i prowadzi do rozpoznania sporu; od sprzeciwu nie pobiera się opłaty. Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) przed e-sądem w Lublinie może być użyteczne przy roszczeniach nadających się do tego trybu, ale po skutecznym sprzeciwie nakaz traci moc, a e-sąd umarza postępowanie. Sprawa nie jest automatycznie przekazywana do sądu właściwości ogólnej – powód musi wnieść nowy pozew, a zachowanie części skutków wcześniejszego pozwu zależy od dochowania terminu z art. 505³⁷ KPC.
Postępowanie gospodarcze – pułapka, która kosztuje sprawy
W postępowaniu gospodarczym powód powinien powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany – w odpowiedzi na pozew. Późniejsze twierdzenia i dowody mogą zostać pominięte, chyba że strona uprawdopodobni, iż wcześniejsze powołanie nie było możliwe albo potrzeba wynikła później. Zeznania świadków mają charakter uzupełniający: sąd może je dopuścić, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostają niewyjaśnione fakty istotne dla sprawy. Dlatego dokumentację trzeba skompletować przed wniesieniem pozwu.
Ile kosztuje pozew
Przy wartości przedmiotu sporu do 20 000 zł obowiązują opłaty stałe (od 30 zł przy roszczeniach do 500 zł, przez 200 zł w przedziale 1 500–4 000 zł, do 1 000 zł w przedziale 15 000–20 000 zł). Powyżej 20 000 zł opłata jest stosunkowa i wynosi 5% wartości przedmiotu sporu. W postępowaniu nakazowym i w EPU powód uiszcza 1/4 tej opłaty. Do tego dochodzą koszty zastępstwa procesowego według stawek z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 98 KPC strona przegrywająca co do zasady zwraca przeciwnikowi celowe koszty procesu, w tym opłatę sądową i koszty zastępstwa ustalane według zasad procesowych. Nie zawsze oznacza to zwrot całego wynagrodzenia faktycznie zapłaconego kancelarii, a odzyskanie zasądzonych kosztów zależy jeszcze od wypłacalności dłużnika.
Zabezpieczenie roszczenia – jak nie wygrać procesu na pustym koncie
Proces trwa, a dłużnik może w tym czasie wyprowadzić majątek. Rozwiązaniem jest wniosek o zabezpieczenie roszczenia (art. 730 i n. KPC): sąd może m.in. zająć rachunek bankowy albo wierzytelności dłużnika jeszcze przed wyrokiem. Zasadniczo trzeba uprawdopodobnić roszczenie oraz interes prawny w zabezpieczeniu.
W sprawach o zapłatę z transakcji handlowej interes prawny w zabezpieczeniu uważa się za uprawdopodobniony, gdy wartość transakcji nie przekracza 75 000 zł, a należność nie została uregulowana i od terminu płatności upłynęły co najmniej 3 miesiące. Nadal trzeba uprawdopodobnić samo roszczenie i zaproponować odpowiedni sposób zabezpieczenia. Opłata w wysokości 1/4 opłaty od pozwu dotyczy samodzielnego wniosku składanego przed wszczęciem postępowania; wniosek złożony w toku sprawy co do zasady nie podlega odrębnej opłacie.
Praktyka pokazuje, że zajęcie rachunku bywa skuteczniejsze niż cały późniejszy proces: dłużnik odcięty od bieżących środków bardzo często sam wychodzi z propozycją ugody.
Etap 3: Egzekucja komornicza
Prawomocny wyrok lub nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności otwiera drogę do komornika. We wniosku egzekucyjnym warto wskazać wszystkie znane sposoby egzekucji i zlecić poszukiwanie majątku. Komornik korzysta z systemów teleinformatycznych: OGNIVO (rachunki bankowe), CEPiK (pojazdy), EKW (księgi wieczyste), a także danych z ZUS i urzędu skarbowego.
Gdy dłużnik zasłania się brakiem środków, przydatne może być wyjawienie majątku na podstawie art. 913 i n. KPC. Sąd zobowiązuje dłużnika do złożenia wykazu majątku i przyrzeczenia, a przy uchylaniu się może stosować przewidziane ustawą środki przymusu. Fałszywe oświadczenie może rodzić odpowiedzialność karną, jeżeli spełnione są jej przesłanki.
Ile kosztuje komornik
Podstawowa opłata stosunkowa w egzekucji świadczeń pieniężnych wynosi 10% wyegzekwowanego świadczenia i co do zasady obciąża dłużnika. Jeżeli w terminie miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji dłużnik wpłaci należność komornikowi albo wierzycielowi, opłata od tej kwoty wynosi 3%. Ustawa przewiduje również kwoty minimalne i maksymalne oraz odrębne zasady dla umorzenia postępowania.
Bezskuteczna egzekucja nie powoduje automatycznie naliczenia wierzycielowi ryczałtu 150 zł. Wierzyciel może natomiast zostać obciążony niepokrytymi wydatkami lub wezwany do uiszczenia zaliczki. Przy umorzeniu na wniosek wierzyciela albo wskutek jego bezczynności ustawa przewiduje opłatę 5% niewyegzekwowanego świadczenia, lecz zawiera wyjątki oraz reguły rozstrzygające, czy opłatę ponosi wierzyciel, czy dłużnik. Przed złożeniem wniosku o umorzenie trzeba ustalić przyczynę zakończenia egzekucji i sposób spełnienia świadczenia.
Kontrahent nie płaci od miesięcy, a Ty nie wiesz, który tryb sądowy wybrać?
Kancelaria PMTW w Tychach – windykacja należności dla firm na każdym etapie: wezwania i negocjacje, postępowania nakazowe, upominawcze i EPU, egzekucja komornicza.
Kancelaria Prawna PMTW
ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy
Egzekucja bezskuteczna – to nie koniec sprawy
Postanowienie o umorzeniu egzekucji wobec bezskuteczności bywa traktowane jako porażka. W rzeczywistości jest dokumentem otwierającym kolejne drogi.
Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. (art. 299 KSH)
Jeżeli egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu mogą odpowiadać solidarnie za jej zobowiązania na podstawie art. 299 KSH. Nie jest to jednak automatyczny skutek samego umorzenia egzekucji: wierzyciel musi dochodzić roszczenia przeciwko właściwym osobom i wykazać przesłanki odpowiedzialności, a pozwani mogą powołać ustawowe przesłanki egzoneracyjne.
Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo w tym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego bądź o zatwierdzeniu układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy albo że wierzyciel nie poniósł szkody. Prawo upadłościowe przewiduje co do zasady 30 dni na złożenie wniosku od powstania podstawy upadłości, a opóźnienie w wykonywaniu wymagalnych zobowiązań przekraczające 3 miesiące tworzy domniemanie utraty zdolności płatniczej. Ustalenie „właściwego czasu” i kręgu odpowiedzialnych członków zarządu wymaga jednak analizy dat powstania i wymagalności zobowiązania, okresów pełnienia funkcji oraz sytuacji finansowej spółki.
W spółkach osobowych zakres odpowiedzialności zależy od typu spółki i statusu wspólnika. Wierzyciel może pozwać wspólnika ponoszącego odpowiedzialność subsydiarną jeszcze przed stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, ale egzekucję z jego majątku można co do zasady prowadzić dopiero po wykazaniu tej bezskuteczności i uzyskaniu właściwego tytułu wykonawczego. Komplementariusz, komandytariusz i partner nie odpowiadają w każdym przypadku w identycznym zakresie.
Skarga pauliańska – gdy majątek „przeszedł na rodzinę”
Jeżeli wskutek czynności dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, a czynność doprowadziła do niewypłacalności dłużnika albo ją pogłębiła, wierzyciel może rozważyć skargę pauliańską z art. 527 KC. Uwzględnienie powództwa pozwala prowadzić egzekucję z określonego składnika majątku osoby trzeciej z pierwszeństwem przed jej wierzycielami, w granicach wynikających z wyroku.
Przepisy przewidują ułatwienia dowodowe. Jeżeli korzyść uzyskała osoba pozostająca z dłużnikiem w bliskim stosunku, domniemywa się jej wiedzę o działaniu ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Podobne domniemanie dotyczy przedsiębiorcy pozostającego z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych. Przy czynności nieodpłatnej ochrona wierzyciela jest dalej idąca, ale każdorazowo trzeba wykazać pozostałe przesłanki skargi.
Odpowiedzialność karna dłużnika
Celowe udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela – przez zbycie, ukrycie, darowanie czy pozorne obciążenie majątku – może wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 300 Kodeksu karnego. Zawiadomienie ma sens tam, gdzie działania dłużnika były zaplanowane i udokumentowane; nie zastępuje jednak drogi cywilnej.
Ulga na złe długi
Gdy odzyskanie pieniędzy okazuje się niemożliwe, przepisy podatkowe przewidują mechanizm korekty rozliczeń dla wierzyciela, którego należność pozostaje niezapłacona przez okres wskazany w ustawie. Nie rekompensuje to straty, ale zmniejsza jej ciężar. Warunki i terminy skorzystania z ulgi warto ustalić z księgowością lub doradcą podatkowym – ocena skutków podatkowych wykracza poza zakres tego opracowania.
Gdy dłużnik ogłasza upadłość lub restrukturyzację
Ogłoszenie upadłości wpływa na indywidualne postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy: ulegają one zawieszeniu, a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umorzeniu. Wierzytelności zgłasza się co do zasady elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych w terminie wskazanym w obwieszczeniu. Spóźnione zgłoszenie jest możliwe, lecz wierzyciel ponosi zryczałtowane koszty i nie może żądać powtórzenia czynności dokonanych wcześniej; może też nie uczestniczyć w już wykonanych planach podziału.
Skutki restrukturyzacji dla egzekucji zależą od rodzaju postępowania oraz od tego, czy wierzytelność jest objęta układem i zabezpieczona rzeczowo. Nie w każdym postępowaniu i nie wobec każdej wierzytelności działa identyczne wstrzymanie. Układ może przewidywać odroczenie, raty albo redukcję zobowiązania, dlatego wierzyciel powinien monitorować KRZ, sprawdzić spis wierzytelności, terminy głosowania i przysługujące środki zaskarżenia.
Przedawnienie – ile masz czasu
W obrocie gospodarczym wiele roszczeń przedawnia się po 3 latach, a koniec terminu co do zasady przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Przepisy szczególne przewidują jednak inne terminy, na przykład 2 lata dla roszczeń przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie jego działalności. W przewozie często występuje termin roczny, lecz jego długość i początek zależą od rodzaju przewozu i właściwej regulacji.
Zawezwanie do próby ugodowej wszczęte według przepisów obowiązujących od 2022 r. nie przerywa biegu przedawnienia, lecz zawiesza go na czas postępowania pojednawczego. Przerwanie może nastąpić między innymi przez czynność przed sądem lub organem egzekucyjnym podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia oraz przez uznanie roszczenia przez dłużnika. Skutek każdej czynności trzeba ocenić w konkretnym stanie faktycznym.
Ścieżka windykacji w skrócie
| Etap | Co robisz | Co przesądza o tempie |
|---|---|---|
| 1. Weryfikacja dłużnika | KRS, CEIDG, KRZ, BIG, biała lista VAT, księgi wieczyste | Etap najkrótszy – wykonalny od ręki |
| 2. Windykacja polubowna | Wezwanie do zapłaty, negocjacje, uznanie długu, wpis do BIG | Gotowość dłużnika do rozmowy i jego sytuacja finansowa |
| 3. Zabezpieczenie roszczenia | Wniosek o zabezpieczenie, np. zajęcie rachunku lub wierzytelności | Kompletność wniosku; przy transakcjach handlowych do 75 000 zł ułatwienie ustawowe |
| 4. Postępowanie sądowe | Nakazowe, upominawcze, EPU albo tryb zwykły | Posiadane dokumenty i reakcja dłużnika; w zwykłym postępowaniu sprzeciw uruchamia etap sporny, a w EPU prowadzi do utraty mocy nakazu i umorzenia postępowania |
| 5. Klauzula wykonalności | Wniosek do sądu po uprawomocnieniu | Obciążenie właściwego sądu |
| 6. Egzekucja komornicza | Wniosek egzekucyjny, poszukiwanie majątku, wyjawienie majątku | To, czy dłużnik ma ujawniony majątek |
| 7. Po bezskutecznej egzekucji | Art. 299 KSH, skarga pauliańska, art. 300 KK | Etap najdłuższy – to odrębne procesy z pełnym postępowaniem dowodowym |
Czy warto powierzyć windykację kancelarii?
Windykacja własnymi siłami może sprawdzić się na etapie wezwań i negocjacji. Pomoc kancelarii jest szczególnie użyteczna przy doborze trybu sądowego i skompletowaniu materiału przed pozwem, przy zabezpieczeniu roszczenia oraz wtedy, gdy egzekucja okazuje się bezskuteczna i trzeba ocenić odpowiedzialność zarządu, wspólników albo przesłanki skargi pauliańskiej.
Kancelaria PMTW w Tychach prowadzi windykację należności dla firm na każdym etapie – od wezwań i negocjacji, przez postępowania nakazowe, upominawcze i EPU, po egzekucję komorniczą oraz sprawy przeciwko członkom zarządu spółek. Obsługujemy przedsiębiorców z Tychów, Katowic i całej aglomeracji śląskiej, również zdalnie.
FAQ – najczęstsze pytania o windykację należności
Od czego zależy, jak długo potrwa odzyskanie pieniędzy?
Od trzech rzeczy, a nie od wysokości długu. Po pierwsze – od dokumentów: komplet pozwalający na tryb nakazowy oznacza nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym, bez rozprawy. Po drugie – od postawy dłużnika: sprzeciw lub zarzuty przenoszą sprawę w tryb sporny z pełnym postępowaniem dowodowym. Po trzecie – od tego, czy dłużnik ma majątek, bo to przesądza o etapie egzekucyjnym. Realny harmonogram dla konkretnej sprawy da się oszacować dopiero po przejrzeniu dokumentacji i sprawdzeniu dłużnika.
Czy warto iść do sądu o dług 5 000 zł?
Często tak, ale decyzja zależy od jakości dowodów, kosztów, możliwości naliczenia odsetek i rekompensaty oraz wypłacalności dłużnika. Przy roszczeniu 5 000 zł opłata od pozwu wynosi 400 zł, a w postępowaniu nakazowym lub EPU powód uiszcza co do zasady jedną czwartą należnej opłaty, z uwzględnieniem ustawowego minimum. Zasądzone koszty procesu obciążają zasadniczo stronę przegrywającą, lecz nie zawsze odpowiadają pełnemu wynagrodzeniu zapłaconemu pełnomocnikowi i muszą jeszcze zostać wyegzekwowane.
Nie mam podpisanej umowy – czy mogę dochodzić zapłaty?
Tak. Umowa może zostać zawarta ustnie, mailowo albo przez przyjęcie i wykonanie zamówienia, chyba że ustawa lub strony zastrzegły szczególną formę. Problemem jest udowodnienie jej zawarcia, treści i wykonania. W sporze liczą się faktury, zamówienia, korespondencja, potwierdzenia dostawy lub odbioru oraz wiadomości, w których kontrahent potwierdza warunki albo zapowiada zapłatę.
Co zrobić, gdy komornik umorzył egzekucję jako bezskuteczną?
Umorzenie egzekucji wobec spółki z o.o. może stanowić ważny dowód bezskuteczności potrzebny w sprawie z art. 299 KSH, ale nie przesądza automatycznie odpowiedzialności każdego członka zarządu. Trzeba ustalić okres pełnienia funkcji i pozostałe przesłanki, a następnie dochodzić roszczenia w odrębnym postępowaniu. Jeżeli dłużnik wyprowadził majątek, można zbadać przesłanki skargi pauliańskiej; zawiadomienie z art. 300 KK ma sens tylko przy faktach wskazujących na realizację znamion przestępstwa.
Czy mogę wpisać dłużnika do KRD?
W relacjach B2B co do zasady tak, jeżeli dług wynosi co najmniej 500 zł i jest wymagalny od co najmniej 30 dni, a co najmniej miesiąc wcześniej doręczono wezwanie z ostrzeżeniem o zamiarze przekazania danych do wskazanego biura. Wezwanie wysyła się listem poleconym albo doręcza do rąk własnych na właściwy adres; forma elektroniczna jest wystarczająca, gdy umowa przewiduje taki sposób składania oświadczeń. Po całkowitej spłacie lub wygaśnięciu zobowiązania wierzyciel ma najwyżej 14 dni na żądanie aktualizacji albo usunięcia informacji.
Ile wynosi rekompensata 40 euro i czy naprawdę należy się bez wezwania?
Tak, rekompensata przysługuje z mocy prawa od dnia nabycia prawa do odsetek. Wynosi 40 EUR, gdy świadczenie nie przekracza 5 000 zł; 70 EUR, gdy jest wyższe niż 5 000 zł, ale niższe niż 50 000 zł; oraz 100 EUR, gdy wynosi co najmniej 50 000 zł. Przelicza się ją według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Przy kolejnych, odrębnych płatnościach w ramach jednej umowy rekompensata może należeć się osobno, co potwierdza wyrok TSUE C-78/22.
Czy zawezwanie do próby ugodowej przerwie przedawnienie?
Od 2022 r. zawezwanie do próby ugodowej co do zasady tylko zawiesza bieg przedawnienia na czas postępowania pojednawczego. Przerwanie biegu może nastąpić przez czynność bezpośrednio zmierzającą do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia przed właściwym organem albo przez uznanie roszczenia. Nie każda wiadomość dłużnika jest uznaniem – decyduje jej treść i kontekst.
Czy sprzedać wierzytelność, zamiast iść do sądu?
To realna opcja przy długach starych lub trudnych – otrzymujesz część kwoty od razu i przenosisz ryzyko na nabywcę. Zanim to zrobisz, sprawdź dwie rzeczy: czy umowa z kontrahentem nie zawiera zakazu cesji oraz jaka jest oferowana cena w zestawieniu z realną szansą odzyskania całości. Przy dłużniku z majątkiem droga sądowa zwykle daje wyraźnie więcej.
Nota merytoryczna
Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026 r. Stawki przyjęte na dzień publikacji: stopa referencyjna NBP 3,75%, odsetki ustawowe za opóźnienie 9,25%, odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych 13,75% w II półroczu 2026 r., a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy – 11,75%; odsetki maksymalne za opóźnienie 18,50%. Wysokość odsetek zmienia się wraz ze stopą referencyjną NBP i właściwymi obwieszczeniami – przed naliczeniem trzeba sprawdzić aktualne wartości.
Podstawy prawne: art. 118, 123, 124, 481, 509, 527–534 i 554 Kodeksu cywilnego; art. 98, 185, 458¹ i n., 484¹ i n., 485, 497¹ i n., 505²⁸ i n., 505³⁶–505³⁷, 730 i n., 778¹ oraz 913 i n. Kodeksu postępowania cywilnego; art. 13 i 19 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; ustawa z 8.03.2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w szczególności art. 4, 7, 8, 10 i 11; art. 31 i 299 Kodeksu spółek handlowych; art. 190a i 300 Kodeksu karnego; ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych; ustawa o kosztach komorniczych; Prawo upadłościowe i Prawo restrukturyzacyjne. Orzecznictwo: wyrok TSUE z 4.05.2023 r. w sprawie C-78/22 dotyczący rekompensaty przy kolejnych opóźnionych płatnościach.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Wybór trybu dochodzenia należności zależy od posiadanych dokumentów i sytuacji majątkowej dłużnika.