Wygrana sprawa nie oznacza jeszcze odzyskanych pieniędzy. Wyrok albo nakaz zapłaty to dopiero dokument, który otwiera drogę do przymusowego ściągnięcia należności. Etap egzekucyjny bywa dłuższy i bardziej wymagający niż samo postępowanie sądowe, a jego wynik zależy w dużej mierze od decyzji, które podejmuje wierzyciel: od doboru komornika, przez sposób sformułowania wniosku, po reakcję w momencie, gdy komornik nie znajduje majątku.
Poniżej opisujemy egzekucję z perspektywy wierzyciela, który ma tytuł i chce odzyskać pieniądze. Przechodzimy przez klauzulę wykonalności, wybór komornika, wniosek egzekucyjny, sposoby egzekucji, poszukiwanie majątku dłużnika, koszty oraz to, co można zrobić, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna. Wskazujemy też pułapkę przedawnienia, która potrafi zniweczyć całą sprawę.
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Komornik działa wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego, czyli tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności (art. 776 KPC). Sam wyrok nie wystarczy.
- Wierzyciel może wybrać komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego (poza egzekucją z nieruchomości), ale wydatki komornika działającego poza rewirem obciążają wierzyciela.
- Wniosek egzekucyjny obejmuje wszystkie sposoby egzekucji z wyjątkiem nieruchomości, której trzeba zażądać wyraźnie (art. 799 § 1 KPC). Wskazanie kontrahentów, rachunków i pojazdów dłużnika przyspiesza sprawę.
- Gdy majątku nie widać: zlecenie komornikowi poszukiwania majątku (opłata 100 zł) i sądowe wyjawienie majątku z przyrzeczeniem (opłata 200 zł, art. 913 KPC), z grzywną, doprowadzeniem i aresztem za odmowę.
- Opłata egzekucyjna 10% wyegzekwowanego świadczenia obciąża dłużnika (3%, gdy zapłaci w miesiąc). Umorzenie na wniosek wierzyciela to co do zasady 5% dla wierzyciela. Kwota wolna na rachunku osoby fizycznej wynosi 3 604,50 zł miesięcznie.
- Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela może zniweczyć przerwę biegu przedawnienia; roszczenie z wyroku przedawnia się co do zasady po 6 latach (art. 125 KC). Po bezskutecznej egzekucji: art. 299 KSH, skarga pauliańska, art. 300 KK.
Spis treści
Krok 1. Tytuł wykonawczy
Tytuł egzekucyjny to jeszcze nie tytuł wykonawczy
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 KPC). Samo posiadanie wyroku nie wystarczy, żeby komornik podjął jakiekolwiek czynności.
Tytułami egzekucyjnymi są między innymi orzeczenia sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, ugody zawarte przed sądem, orzeczenia referendarza sądowego, ugody zawarte przed mediatorem po ich zatwierdzeniu przez sąd oraz akty notarialne, w których dłużnik poddał się egzekucji na warunkach z art. 777 § 1 pkt 4 do 6 KPC.
Klauzula wykonalności
Wniosek o nadanie klauzuli tytułowi pochodzącemu od sądu składa się co do zasady do sądu pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła lub toczyła. Dopóki akta znajdują się w sądzie drugiej instancji, klauzulę może nadać ten sąd, z wyjątkami wskazanymi w art. 781 § 1 KPC. Sąd powinien rozpoznać wniosek niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni (art. 781[1] KPC), ale termin ma charakter instrukcyjny. Przy nakazach zapłaty wydanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym klauzula jest nadawana z urzędu w systemie teleinformatycznym.
Trzy sytuacje wymagają odrębnego wniosku i odrębnego wykazania przesłanek:
- Klauzula przeciwko małżonkowi dłużnika (art. 787 KPC). Wymaga wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że wierzytelność powstała za zgodą małżonka. Ogranicza odpowiedzialność do majątku wspólnego.
- Klauzula przeciwko wspólnikowi spółki osobowej (art. 778[1] KPC). Tytuł wydany przeciwko spółce jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej może zostać zaopatrzony w klauzulę przeciwko wspólnikowi odpowiadającemu za jej zobowiązania bez ograniczenia całym majątkiem, gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się albo jest oczywiście bezskuteczna. Przepis nie obejmuje osoby, która nie była już wspólnikiem w chwili wszczęcia sprawy zakończonej tytułem przeciwko spółce.
- Klauzula przy przejściu uprawnień lub obowiązków (art. 788 KPC). Może być potrzebna po cesji wierzytelności albo innym następstwie prawnym po powstaniu tytułu. Przejście trzeba co do zasady wykazać dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach. Samo określenie zdarzenia jako „przekształcenie” nie wystarcza – znaczenie ma jego skutek prawny i dokumenty.
Krok 2. Wybór komornika
Co do zasady komornik działa w rewirze obejmującym obszar właściwości sądu rejonowego. Wierzyciel ma jednak prawo wyboru komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w którym znajduje się siedziba kancelarii komornika właściwego według przepisów KPC. Zasady te określa ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych.
Prawo wyboru jest wyłączone w sprawach o egzekucję z nieruchomości, o wydanie nieruchomości, o wprowadzenie w posiadanie nieruchomości, o opróżnienie lokalu oraz w sprawach, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. W tych sprawach właściwy jest komornik miejscowy.
Komornik wybrany przez wierzyciela musi odmówić przyjęcia sprawy w przypadkach z art. 10 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych. Kryteria dotyczą między innymi zaległości przekraczającej 6 miesięcy oraz ustawowych progów wpływu spraw i skuteczności kancelarii; ustawa przewiduje przy tym wyjątki i szczególny sposób obliczeń. Komornik może również odmówić danemu wierzycielowi po przekroczeniu 100 jego wniosków w danym roku. Odmowa nie oznacza utraty roszczenia, lecz wymaga skierowania sprawy do innego właściwego komornika.
Jest jeszcze jeden koszt związany z wyborem komornika spoza rewiru: wydatki na diety, przejazdy i noclegi komornika przy czynnościach podejmowanych poza rewirem obciążają wierzyciela i nie wlicza się ich do kosztów obciążających dłużnika (art. 8 ustawy o kosztach komorniczych). Wybór odległej kancelarii ma więc sens tylko wtedy, gdy egzekucja będzie prowadzona głównie środkami elektronicznymi.
Komornik umorzył egzekucję jako bezskuteczną?
Kancelaria PMTW w Tychach – sprawy z art. 299 KSH przeciwko członkom zarządu spółek z o.o., skarga pauliańska, zawiadomienia o udaremnieniu zaspokojenia wierzyciela.


Kancelaria Prawna PMTW
ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy
Krok 3. Wniosek o wszczęcie egzekucji
Wniosek można złożyć na piśmie, na urzędowym formularzu albo – gdy przepisy i system to umożliwiają – za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Powinien oznaczać strony wraz z danymi identyfikującymi i precyzyjnie określać świadczenie: należność główną, rodzaj i datę początkową odsetek, koszty procesu oraz koszty zastępstwa. Do wniosku składanego tradycyjnie dołącza się tytuł wykonawczy; przy tytule elektronicznym jego istnienie i treść są weryfikowane w systemie.
Kluczowa jest zasada z art. 799 § 1 KPC: wniosek o wszczęcie egzekucji umożliwia prowadzenie jej wszystkimi dopuszczalnymi sposobami z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości i składników, do których stosuje się te przepisy odpowiednio. Skierowanie egzekucji do nieruchomości wymaga wyraźnego wniosku wierzyciela. Wierzyciel może ograniczyć egzekucję do wybranych sposobów, a dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku, jeżeli egzekucja z jednej części oczywiście wystarcza do zaspokojenia wierzyciela.
W praktyce warto dołożyć do wniosku informacje, których komornik może nie ustalić od razu z dostępnych rejestrów: nazwy kontrahentów dłużnika, dane o przysługujących mu wierzytelnościach, adresy magazynów i miejsca postoju pojazdów czy dane o zatrudnieniu. Takie wskazania mogą przyspieszyć i ukierunkować czynności, choć skuteczność zawsze zależy od rzeczywistego majątku dłużnika i zbiegu innych egzekucji.
Sposoby egzekucji świadczeń pieniężnych
| Sposób | Podstawa | Kiedy ma sens | Typowe problemy |
|---|---|---|---|
| Z rachunku bankowego | art. 889 i nast. KPC | Zawsze jako pierwszy krok. Zajęcie następuje elektronicznie, w praktyce w kilka dni. | Kwota wolna od zajęcia, puste konto, zbieg egzekucji |
| Z wierzytelności | art. 895 i nast. KPC | Gdy dłużnik prowadzi działalność i sam ma kontrahentów. Zajęcie faktur bywa najskuteczniejszym narzędziem w sprawach B2B. | Konieczność wskazania poddłużnika, jego niewypłacalność |
| Z wynagrodzenia za pracę | art. 880 i nast. KPC | Gdy dłużnik jest zatrudniony na umowę o pracę. Egzekucja rozłożona w czasie. | Granice potrąceń, zmiana pracodawcy, praca bez umowy |
| Ze świadczeń emerytalnych i rentowych | przepisy o egzekucji z wynagrodzenia stosowane odpowiednio | Gdy dłużnik pobiera świadczenie z ZUS. | Wysokie kwoty chronione |
| Z ruchomości | art. 844 i nast. KPC | Gdy dłużnik ma pojazdy, maszyny, towar w magazynie. | Konieczność licytacji, spadek wartości, utrudnianie dostępu |
| Z nieruchomości | art. 921 i nast. KPC | Przy większych należnościach, gdy inne sposoby zawiodły. | Długi czas trwania, wysokie zaliczki na biegłego, próg z art. 952[1] KPC |
| Z udziałów w spółce z o.o. i innych praw majątkowych | art. 909 i nast. KPC | Gdy dłużnik jest wspólnikiem. | Trudna wycena i brak nabywców |
Jak znaleźć majątek dłużnika
Jeżeli wierzyciel nie wskaże majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, komornik z urzędu ustala majątek w zakresie znanym mu z innych postępowań, publicznie dostępnych źródeł oraz rejestrów, do których ma dostęp elektroniczny, i wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku (art. 801 KPC). Gdy te czynności nie wystarczą, wierzyciel może skorzystać z poszukiwania majątku oraz sądowego wyjawienia majątku.
Zlecenie poszukiwania majątku
Wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku, jeżeli czynności z art. 801 § 1 pkt 1 KPC nie pozwoliły ustalić majątku wystarczającego do zaspokojenia świadczenia (art. 801[2] KPC). Opłata stała wynosi 100 zł (art. 44 ustawy o kosztach komorniczych). Zakres poszukiwania zależy od sprawy; zwykła realizacja wniosków o informacje od podmiotów wskazanych w art. 761 § 1[1] pkt 1–6 KPC nie jest ustawowym „poszukiwaniem majątku”. Na potrzebne zapytania i inne wydatki komornik może żądać zaliczki, a ostatecznie rozlicza koszty w postanowieniu.
Wyjawienie majątku
Jeżeli zajęty majątek nie rokuje zaspokojenia albo wierzyciel wykaże, że nie uzyskał pełnego zaspokojenia, może żądać zobowiązania dłużnika przez sąd do złożenia wykazu majątku wraz z przyrzeczeniem, że wykaz jest prawdziwy i zupełny (art. 913 § 1 KPC). Wykaz obejmuje także informacje o czynnościach rozporządzających majątkiem o wartości przekraczającej minimalne wynagrodzenie, dokonanych w okresie pięciu lat przed wszczęciem egzekucji, w wyniku których dłużnik stał się niewypłacalny.
Opłata od wniosku o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku wynosi 200 zł (art. 70 pkt 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wykaz składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, a wobec dłużnika, który bez usprawiedliwienia nie stawia się albo odmawia złożenia wykazu lub przyrzeczenia, sąd może zastosować grzywnę oraz nakazać przymusowe doprowadzenie, a nawet zastosować areszt (art. 916 KPC). To narzędzie bywa niedoceniane, a sam fakt jego uruchomienia często skłania dłużnika do rozmowy o spłacie.
Ograniczenia, które trzeba znać, planując egzekucję
- Kwota wolna na rachunku bankowym. Ochrona z art. 54 Prawa bankowego dotyczy środków osoby fizycznej na wskazanych w tym przepisie rachunkach oszczędnościowych i oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych, niezależnie od liczby umów. Wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie; przy kwocie 4 806 zł od 1 stycznia 2026 r. jest to 3 604,50 zł. Limit odnawia się co miesiąc i nie kumuluje się, ale nie dotyczy każdego rodzaju rachunku i nie chroni przed wszystkimi kategoriami egzekwowanych należności.
- Granice potrąceń z wynagrodzenia. Przy należnościach innych niż alimentacyjne potrącenie nie może co do zasady przekroczyć połowy wynagrodzenia, a kwotą wolną jest minimalne wynagrodzenie po ustawowych odliczeniach. Przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze kwota wolna ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Reguły są inne między innymi przy alimentach, dlatego źródło należności ma zasadnicze znaczenie.
- Wyłączenia spod egzekucji z art. 829 KPC. Nie podlegają zajęciu między innymi przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla dłużnika i jego rodziny, zapasy żywności i opału na miesiąc, narzędzia niezbędne do pracy zarobkowej oraz przedmioty niezbędne do nauki.
- Próg przy licytacji mieszkania dłużnika. Przy lokalu mieszkalnym albo nieruchomości zabudowanej domem służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika wniosek o wyznaczenie licytacji wymaga co do zasady należności głównej wynoszącej co najmniej 1/20 sumy oszacowania; przy kilku wierzycielach sumuje się należności tych, którzy złożyli wnioski (art. 952[1] § 1–3 KPC). Próg nie obowiązuje między innymi przy należności Skarbu Państwa lub wynikającej z wyroku karnego, a także gdy zgodę wyraził dłużnik albo – na ustawowych warunkach – sąd.
- Świadczenia wyłączone przedmiotowo. Zajęciu nie podlegają między innymi świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze i świadczenia alimentacyjne.
Ile kosztuje egzekucja
Zasadą jest, że opłatę egzekucyjną od wyegzekwowanego świadczenia ponosi dłużnik, natomiast wierzyciel wykłada zaliczki na potrzebne wydatki. Ustawa przewiduje jednak sytuacje, w których opłata lub niepokryte wydatki obciążają wierzyciela, dlatego koszt konkretnej sprawy zależy również od podstawy jej umorzenia i statusu wierzyciela.
| Sytuacja | Opłata | Kto ponosi |
|---|---|---|
| Skuteczna egzekucja | 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia (art. 27 ust. 1 u.k.k.) | Dłużnik |
| Dłużnik płaci komornikowi w terminie miesiąca od zawiadomienia o wszczęciu egzekucji | 3% wartości wyegzekwowanego w ten sposób świadczenia (art. 27 ust. 2 u.k.k.) | Dłużnik |
| Umorzenie postępowania na wniosek wierzyciela albo z uwagi na jego bezczynność | 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 29 ust. 1 u.k.k.). Jeżeli przyczyną była zapłata lub porozumienie po wszczęciu egzekucji, ustawa zależnie od terminu może obciążyć dłużnika opłatą 5% albo 10%. | Co do zasady wierzyciel; w ustawowych przypadkach dłużnik |
| Umorzenie z innych przyczyn, w tym z powodu bezskuteczności | Zasadniczo 150 zł, pomniejszone o opłaty już ściągnięte od dłużnika; szerokie wyjątki w art. 29 ust. 5 u.k.k. | Wierzyciel, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek |
| Wniosek o umorzenie złożony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji | 100 zł (art. 29 ust. 2 u.k.k.) | Wierzyciel |
| Oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji albo wskazanie osoby niebędącej dłużnikiem | 10% egzekwowanego świadczenia (art. 30 u.k.k.) | Wierzyciel |
| Zlecenie poszukiwania majątku dłużnika | 100 zł (art. 44 u.k.k.) | Wierzyciel, z prawem odzyskania od dłużnika |
Obowiązują także opłaty minimalne: 150 zł przy zapłacie dokonanej w terminie miesiąca od zawiadomienia, 200 zł przy wyegzekwowaniu z rachunku bankowego, wierzytelności, wynagrodzenia albo świadczeń z zabezpieczenia społecznego oraz 300 zł przy pozostałych sposobach (art. 28 u.k.k.).
Umorzenie z powodu bezskuteczności nie powoduje obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową 5% z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych. Może jednak wejść w grę opłata 150 zł z art. 29 ust. 4, pobierana przy umorzeniu z innych przyczyn niż wskazane w ust. 1, pomniejszana o opłaty już ściągnięte od dłużnika. Ustęp 5 przewiduje szerokie wyjątki, między innymi dla określonych wierzycieli, jeżeli egzekucję wszczęto przed upływem dwóch lat od powstania tytułu. Niezależnie od opłaty wierzyciel może ponieść niepokryte wydatki.
Osobną pozycją są koszty zastępstwa procesowego w egzekucji, ustalane na podstawie rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Są one zaliczane do kosztów egzekucji i podlegają ściągnięciu od dłużnika.
Masz prawomocny wyrok, a dłużnik dalej nie płaci?
Kancelaria PMTW w Tychach – wnioski o klauzulę wykonalności, wnioski egzekucyjne z rozpoznaniem majątku dłużnika, wyjawienie majątku, skargi na czynności komornika.


Kancelaria Prawna PMTW
ul. Towarowa 23, 43-100 Tychy
Zbieg egzekucji i kolejność zaspokojenia
Przy zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego co do zasady prowadzi je łącznie organ, który pierwszy dokonał zajęcia, a gdy pierwszeństwa nie da się ustalić – organ, który zajął składnik na poczet wyższej należności (art. 773 § 1 KPC). Ustawa przewiduje jednak wyjątki, między innymi dla niektórych tytułów zagranicznych oraz egzekucji alimentów, świadczeń powtarzających się i należności w walucie obcej. Zbieg sam w sobie nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych.
Podział sumy uzyskanej z egzekucji następuje w kolejności określonej w art. 1025 KPC. W uproszczeniu pierwszeństwo mają koszty egzekucyjne, następnie należności alimentacyjne, należności za pracę, należności zabezpieczone rzeczowo, w tym hipoteką i zastawem, dalej należności podatkowe i inne publicznoprawne, a dopiero po nich należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję. Zwykła wierzytelność handlowa znajduje się więc w końcowej części kolejki, co przy dłużniku obciążonym hipoteką i zaległościami podatkowymi ma decydujące znaczenie dla realnych szans odzyskania pieniędzy.
Umorzenie egzekucji i pułapka przedawnienia
Postępowanie umarza się z urzędu między innymi wtedy, gdy jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (art. 824 § 1 pkt 3 KPC), a także wtedy, gdy wierzyciel przez sześć miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania (art. 824 § 1 pkt 4 KPC). Na wniosek wierzyciela komornik umarza postępowanie w każdym czasie (art. 825 pkt 1 KPC).
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się co do zasady z upływem 6 lat, a roszczenia o świadczenia okresowe należne w przyszłości – z upływem 3 lat (art. 125 KC). Przy terminie sześcioletnim koniec przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Wniosek o wszczęcie egzekucji co do zasady przerywa bieg przedawnienia, a po zakończeniu postępowania termin biegnie na nowo; skutek trzeba jednak oceniać z uwzględnieniem przyczyny i sposobu zakończenia egzekucji.
Szczególnej ostrożności wymaga umorzenie na wniosek wierzyciela. W orzecznictwie przyjmuje się co do zasady, że taki wniosek może zniweczyć przerwę biegu przedawnienia wywołaną wszczęciem egzekucji, analogicznie do cofnięcia pozwu. Skutek zależy jednak od podstawy umorzenia i okoliczności sprawy, dlatego nie należy automatycznie przenosić go na każdy sposób zakończenia postępowania. Przed wycofaniem egzekucji trzeba sprawdzić cały bieg terminu i wcześniejsze zdarzenia przerywające lub zawieszające przedawnienie.
Co zrobić po bezskutecznej egzekucji
Postanowienie o umorzeniu egzekucji wobec jej bezskuteczności nie umarza długu. Otwiera natomiast kilka dalszych dróg.
- Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. Bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce otwiera możliwość dochodzenia roszczeń na podstawie art. 299 KSH od osób, które pełniły funkcję w okresie istotnym dla powstania i wymagalności zobowiązania. Postanowienie komornika jest typowym, ale nie jedynym możliwym dowodem bezskuteczności. Pozwany członek zarządu może wykazywać ustawowe przesłanki zwalniające, w tym terminowe zgłoszenie wniosku o upadłość, brak winy albo brak szkody wierzyciela.
- Skarga pauliańska. Jeżeli dłużnik wyzbył się majątku z pokrzywdzeniem wierzycieli, można żądać uznania czynności za bezskuteczną wobec siebie (art. 527 i nast. KC). Roszczenie kieruje się przeciwko osobie trzeciej, która uzyskała korzyść.
- Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ukrywanie, zbywanie, darowanie lub obciążanie majątku nie jest automatycznie przestępstwem. Odpowiedzialność z art. 300 KK wymaga spełnienia znamion właściwego typu, między innymi działania w warunkach grożącej niewypłacalności lub upadłości albo w celu udaremnienia wykonania orzeczenia oraz udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Postępowanie karne nie zastępuje egzekucji i zawiadomienie powinno opierać się na konkretnych faktach, a nie służyć wyłącznie wywarciu presji.
- Rozliczenie podatkowe. Postanowienie o bezskuteczności egzekucji jest jednym z dokumentów pozwalających udokumentować nieściągalność wierzytelności na potrzeby podatku dochodowego.
- Wpis do rejestru dłużników. Przekazanie informacji do biura informacji gospodarczej jest możliwe dopiero po spełnieniu warunków ustawy, dotyczących między innymi statusu stron, wysokości i wymagalności zobowiązania oraz uprzedniego ostrzeżenia dłużnika. Nie zastępuje egzekucji, ale może ograniczyć dostęp dłużnika do finansowania i skłonić go do rozmowy o spłacie.
Skarga na czynności komornika
Na czynności komornika, a także na zaniechanie dokonania czynności, przysługuje skarga do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii komornika (art. 767 § 1 KPC). Może ją złożyć strona oraz osoba, której prawa zostały naruszone lub zagrożone.
Skargę wnosi się w terminie tygodniowym i – co bywa mylone – do komornika, który dokonał czynności albo zaniechał jej dokonania (art. 767 § 4 i § 5 KPC). Początek terminu zależy od tego, czy skarżący był obecny, został zawiadomiony, powziął wiadomość o czynności albo dowiedział się, że czynność miała zostać dokonana. Komornik może uwzględnić skargę w całości albo przekazuje ją z aktami i uzasadnieniem do sądu w terminie trzech dni. Opłata wynosi 50 zł. Skarga służy zaskarżeniu konkretnej czynności lub zaniechania, a nie jest ogólną skargą na przewlekłość całego postępowania.
Oś czasu. Ile to realnie trwa
| Etap | Orientacyjny czas | Koszt po stronie wierzyciela |
|---|---|---|
| Stwierdzenie prawomocności orzeczenia | 2 do 4 tygodni od upływu terminu zaskarżenia | brak |
| Nadanie klauzuli wykonalności | ustawowo 3 dni, w praktyce 2 do 6 tygodni | brak przy wierzycielu pierwotnym |
| Wybór komornika i złożenie wniosku | kilka dni | brak opłaty od wniosku |
| Pierwsze zajęcia elektroniczne i zawiadomienie dłużnika | 1 do 3 tygodni od złożenia wniosku | zaliczki na zapytania i doręczenia |
| Poszukiwanie majątku | 1 do 3 miesięcy | 100 zł plus zaliczki |
| Wyjawienie majątku przed sądem | 2 do 5 miesięcy | 200 zł |
| Egzekucja z ruchomości do licytacji | 3 do 6 miesięcy | zaliczki na wycenę i transport |
| Egzekucja z nieruchomości do licytacji | 12 do 36 miesięcy | zaliczki na biegłego i ogłoszenia |
Podane przedziały mają charakter orientacyjny i wynikają z typowego przebiegu spraw, a nie z terminów ustawowych. Realny czas zależy od obciążenia sądu i kancelarii komorniczej oraz od postawy dłużnika.
Najczęstsze pytania
Mam prawomocny wyrok. Czy mogę od razu iść do komornika?
Co do zasady potrzebny jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 KPC), chyba że ustawa stanowi inaczej. Klauzulę tytułowi sądowemu nadaje zasadniczo sąd pierwszej instancji, a dopóki akta znajdują się w sądzie drugiej instancji – w granicach art. 781 § 1 KPC także ten sąd. Przy nakazach z elektronicznego postępowania upominawczego klauzula jest nadawana z urzędu.
Czy muszę wskazać komornikowi majątek dłużnika?
Nie musisz, ponieważ wniosek o wszczęcie egzekucji obejmuje z mocy prawa wszystkie dopuszczalne sposoby poza egzekucją z nieruchomości (art. 799 § 1 KPC). W praktyce jednak wskazanie konkretnych kontrahentów, rachunków, pojazdów czy miejsca zatrudnienia bardzo przyspiesza sprawę. Egzekucję z nieruchomości trzeba zawsze wskazać wyraźnie.
Czy mogę wybrać komornika spoza mojego miasta?
Tak, w granicach obszaru właściwości sądu apelacyjnego, w którym znajduje się siedziba kancelarii komornika właściwego według przepisów KPC. Prawa wyboru nie ma w sprawach o egzekucję z nieruchomości i w sprawach pokrewnych. Pamiętaj, że wydatki komornika działającego poza rewirem obciążają wierzyciela i nie są ściągane od dłużnika.
Ile kosztuje mnie egzekucja, jeśli komornik nic nie ściągnie?
Przy bezskutecznej egzekucji wierzyciela nie obciąża opłata stosunkowa 5% z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych. W zależności od podstawy umorzenia może jednak powstać opłata 150 zł z art. 29 ust. 4, chyba że zachodzi jeden z wyjątków z ust. 5. Wierzyciel może też ponieść niepokryte wydatki i opłatę za zlecenie poszukiwania majątku. Gdy sam wnosi o umorzenie albo doprowadza do niego przez bezczynność, zasadniczo wchodzi w grę opłata 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.
Komornik zajął konto, ale nic nie ściągnął. Dlaczego?
Jedną z przyczyn może być kwota wolna z art. 54 Prawa bankowego, wynosząca 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 3 604,50 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r. Ochrona dotyczy jednak tylko wskazanych rachunków osób fizycznych i nie wszystkich rodzajów egzekwowanych należności. Brak wypłaty może też wynikać z braku środków, zbiegu egzekucji, wcześniejszych zajęć albo korzystania przez dłużnika z innego rachunku.
Czy wycofanie sprawy od komornika jest bezpieczne?
Nie zawsze. Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela może zniweczyć skutek przerwania biegu przedawnienia wywołany wszczęciem tego postępowania. Nie należy jednak utożsamiać tej sytuacji z każdym umorzeniem lub zakończeniem egzekucji. Przed cofnięciem wniosku trzeba ustalić podstawę przyszłego umorzenia, datę wymagalności, datę powstania tytułu i wszystkie zdarzenia wpływające na bieg przedawnienia.
Po jakim czasie przedawnia się roszczenie zasądzone wyrokiem?
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się co do zasady z upływem 6 lat, a roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości – z upływem 3 lat (art. 125 KC). Przy terminie sześcioletnim jego koniec przypada zasadniczo na ostatni dzień roku kalendarzowego. Bieg może być przerywany kolejnymi czynnościami przed sądem lub organem egzekucyjnym.
Dłużnik to spółka z o.o. bez majątku. Czy mogę pozwać zarząd?
Można rozważyć powództwo z art. 299 KSH, jeżeli zostaną spełnione jego przesłanki, w szczególności bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce oraz związek pozwanego z okresem istotnym dla danego zobowiązania. Postanowienie o umorzeniu jest typowym dowodem bezskuteczności, ale pozwany może podnosić ustawowe przesłanki zwalniające. Odpowiedzialność członka zarządu nie powstaje więc automatycznie przez sam fakt, że spółka nie ma majątku.
Dłużnik przepisał mieszkanie na rodzinę. Co mogę zrobić?
Rozważyć skargę pauliańską, czyli powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną wobec wierzyciela (art. 527 i nast. KC), kierowane co do zasady przeciwko osobie, która uzyskała korzyść. Roszczenie wygasa po 5 latach od daty czynności dłużnika (art. 534 KC). Równolegle można rozważyć zawiadomienie z art. 300 KK, ale tylko wtedy, gdy konkretne fakty wskazują na realizację znamion przestępstwa.
Komornik od miesięcy nie podejmuje czynności. Czy mam jakiś środek?
Tak. Na zaniechanie czynności przysługuje skarga na czynności komornika, wnoszona w terminie tygodniowym od dnia, w którym dowiedziałeś się, że czynność miała być dokonana. Skargę składa się do komornika, który przekazuje ją sądowi rejonowemu. Opłata wynosi 50 zł.
Czy da się doprowadzić do licytacji mieszkania dłużnika przy niewielkim długu?
Nie zawsze. Próg 1/20 dotyczy wyznaczenia licytacji lokalu mieszkalnego albo nieruchomości zabudowanej domem służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika. Przy kilku wierzycielach sumuje się należności główne tych, którzy złożyli wnioski. Ustawa wyłącza próg między innymi przy należności Skarbu Państwa, należności wynikającej z wyroku karnego oraz wtedy, gdy zgodę wyraził dłużnik albo sąd na warunkach z art. 952[1] § 4 KPC.
Pomoc kancelarii w odzyskiwaniu należności
Kancelaria PMTW w Tychach prowadzi sprawy o zapłatę od wezwania do zapłaty aż po egzekucję. Przygotowujemy wnioski o nadanie klauzuli wykonalności, w tym przeciwko małżonkowi dłużnika, wspólnikom spółki osobowej i następcom prawnym, sporządzamy wnioski egzekucyjne wraz z rozpoznaniem majątku dłużnika, reprezentujemy wierzycieli w postępowaniu o wyjawienie majątku i w postępowaniu skargowym.
Po bezskutecznej egzekucji prowadzimy sprawy z art. 299 KSH przeciwko członkom zarządu spółek z o.o. oraz sprawy ze skargi pauliańskiej, a także przygotowujemy zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa udaremnienia zaspokojenia wierzyciela. Obsługujemy przedsiębiorców z Tychów, Katowic, Mikołowa, Bierunia, Lędzin, Łazisk Górnych i całego regionu, także zdalnie.
Nota merytoryczna
Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026 r. Stan prawny na dzień publikacji.
Podstawy prawne: art. 761, art. 767, art. 773, art. 776, art. 777, art. 778[1], art. 781, art. 781[1], art. 787, art. 788, art. 796, art. 797, art. 799, art. 801[2], art. 824, art. 825, art. 829, art. 844 i nast., art. 880 i nast., art. 889 i nast., art. 895 i nast., art. 909 i nast., art. 913, art. 916, art. 921 i nast., art. 952[1], art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego; art. 123 § 1 pkt 1, art. 125, art. 527 i nast. Kodeksu cywilnego; art. 299 Kodeksu spółek handlowych; art. 300 Kodeksu karnego; art. 6, art. 7, art. 8, art. 27, art. 28, art. 29, art. 30, art. 44 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych; art. 70 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych.
Kwoty wolne od zajęcia zmieniają się wraz z wysokością minimalnego wynagrodzenia. Podana wartość odpowiada stanowi obowiązującemu od 1 stycznia 2026 r. i dotyczy ochrony rachunków wskazanych w art. 54 Prawa bankowego, z ustawowymi wyjątkami.
Treść niniejszego artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
